Επεξήγηση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών: Τι είναι, πώς λειτουργεί και τι σημαίνει για το παγκόσμιο εμπόριο

Ορισμός του συστήματος εμπορίας εκπομπών
Ένα σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS) —γνωστό και ως σύστημα ανώτατων ορίων και εμπορίας (cap-and-trade)— είναι ένας μηχανισμός βασισμένος στην αγορά για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Μια κυβέρνηση ή αρχή θέτει ένα όριο (το ανώτατο όριο ή cap) στις συνολικές εκπομπές CO2 από τους καλυπτόμενους τομείς. Οι εταιρείες λαμβάνουν ή αγοράζουν δικαιώματα για να καλύψουν τις εκπομπές τους. Όσες εκπέμπουν λιγότερο μπορούν να πουλήσουν τα πλεονάζοντα δικαιώματα, ενώ όσες εκπέμπουν περισσότερο πρέπει να αγοράσουν επιπλέον. Το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) είναι η μεγαλύτερη αγορά άνθρακα στον κόσμο, καλύπτοντας την ενέργεια, τη βαριά βιομηχανία, την αεροπορία και τη ναυτιλία.

---

Πίνακας Περιεχομένων

1. Πώς λειτουργεί ένα σύστημα Cap-and-Trade
2. Το EU ETS: Η μεγαλύτερη αγορά άνθρακα στον κόσμο
3. Δικαιώματα Εκπομπών της ΕΕ (EUAs): Το εμπορεύσιμο μέσο
4. Ιστορικό των φάσεων και η κατάρρευση των τιμών των EUA
5. Καλυπτόμενοι τομείς: Ενέργεια, Βιομηχανία, Αεροπορία, Ναυτιλία
6. Ναυτιλία: Ένταξη στο ETS από το 2024
7. Πώς οι ναυτιλιακές εταιρείες μετακυλίουν το κόστος του ETS στα ναύλα
8. Το UK ETS: Η απόκλιση μετά το Brexit
9. CBAM: Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα
10. Συχνές Ερωτήσεις
11. Βασικά Συμπεράσματα

---

Πώς λειτουργεί ένα σύστημα Cap-and-Trade

Ένα σύστημα εμπορίας εκπομπών έχει τρία βασικά μέρη: ένα ανώτατο όριο (cap), δικαιώματα εκπομπών και μια αγορά συναλλαγών.

Το ανώτατο όριο (cap) είναι ο συνολικός όγκος CO2 (και άλλων αερίων του θερμοκηπίου) που επιτρέπεται να εκπέμπουν όλες οι καλυπτόμενες εταιρείες σε μια δεδομένη περίοδο. Η κυβέρνηση θέτει αυτό το όριο και το μειώνει με την πάροδο του χρόνου. Κάθε χρόνο το όριο μειώνεται, δημιουργώντας πίεση για μείωση των εκπομπών, καθώς υπάρχει ένα περιορισμένο και συρρικνούμενο απόθεμα αδειών ρύπανσης.

Τα δικαιώματα εκπομπών (επίσης γνωστά ως άδειες ή πιστώσεις) αντιπροσωπεύουν το δικαίωμα εκπομπής ενός τόνου ισοδυνάμου CO2. Οι εταιρείες λαμβάνουν έναν ορισμένο αριθμό δωρεάν (κατανομή) ή τα αγοράζουν σε κυβερνητικές δημοπρασίες. Στο τέλος κάθε έτους συμμόρφωσης, κάθε εταιρεία πρέπει να παραδώσει αρκετά δικαιώματα για να καλύψει τις πραγματικές της εκπομπές. Αν μια εταιρεία εξέπεμψε 1.000 τόνους CO2, πρέπει να παραδώσει 1.000 δικαιώματα.

Η αγορά συναλλαγών επιτρέπει τη μετακίνηση δικαιωμάτων μεταξύ εταιρειών. Μια εταιρεία που μείωσε τις εκπομπές της μέσω βελτιώσεων στην απόδοση ή επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια θα έχει πλεονάζοντα δικαιώματα που μπορεί να πουλήσει. Μια εταιρεία που δυσκολεύεται να μειώσει τις εκπομπές της μπορεί να αγοράσει επιπλέον δικαιώματα. Η τιμή των δικαιωμάτων —που καθορίζεται από την προσφορά και τη ζήτηση— παρέχει ένα οικονομικό σήμα. Όταν η τιμή είναι υψηλή, οι εταιρείες έχουν ισχυρότερο κίνητρο για επενδύσεις στη μείωση εκπομπών. Όταν είναι χαμηλή, η μείωση των εκπομπών μπορεί να μην είναι ανταγωνιστική σε σχέση με την απλή αγορά δικαιωμάτων.

Η κομψότητα του συστήματος έγκειται στο ότι η κυβέρνηση δεν υπαγορεύει πώς οι εταιρείες θα μειώσουν τις εκπομπές. Οι εταιρείες επιλέγουν τις φθηνότερες διαθέσιμες επιλογές μείωσης και η αγορά κατανέμει αποτελεσματικά το βάρος της μείωσης σε ολόκληρη την οικονομία.

---

Το EU ETS: Η μεγαλύτερη αγορά άνθρακα στον κόσμο

Το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ άρχισε να λειτουργεί το 2005 σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/EC της ΕΕ. Ήταν η πρώτη μεγάλης κλίμακας διεθνής αγορά άνθρακα παγκοσμίως και παραμένει η μεγαλύτερη.

Το EU ETS καλύπτει περίπου 10.000 εγκαταστάσεις σε όλη την ΕΕ, καθώς και στη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν. Αυτές οι εγκαταστάσεις —σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, χαλυβουργεία, κλίβανοι τσιμέντου, υαλουργεία, χαρτοποιίες, χυτήρια αλουμινίου, αεροπορικές εταιρείες και (από το 2024) ναυτιλιακές εταιρείες— αντιπροσωπεύουν συλλογικά περίπου το 40% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ.

Το σύστημα λειτουργεί σε φάσεις:

Φάση	Περίοδος	Βασικά Χαρακτηριστικά
Φάση 1	2005-2007	Πιλοτική φάση. Υπερβολική κατανομή δωρεάν δικαιωμάτων. Η τιμή των EUA κατέρρευσε σχεδόν στο μηδέν.
Φάση 2	2008-2012	Ευθυγράμμιση με το Πρωτόκολλο του Κιότο. Η οικονομική κρίση μείωσε τις βιομηχανικές εκπομπές, επιδεινώνοντας το πρόβλημα υπερπροσφοράς.
Φάση 3	2013-2020	Μετάβαση από τη δωρεάν κατανομή στη δημοπράτηση (80%+ των δικαιωμάτων στον τομέα της ενέργειας). Ανώτατο όριο σε επίπεδο ΕΕ (όχι εθνικό).
Φάση 4	2021-2030	Ενίσχυση της τροχιάς μείωσης του ανώτατου ορίου (2,2% ετησίως έως το 2024, στη συνέχεια 4,3%/έτος από το 2024 και μετά). Ένταξη της ναυτιλίας.

Η μείωση του ανώτατου ορίου του EU ETS είναι ο βασικός μηχανισμός που οδηγεί σε μακροπρόθεσμες μειώσεις εκπομπών. Καθώς το όριο συρρικνώνεται, η σπανιότητα των δικαιωμάτων αυξάνεται, στηρίζοντας την τιμή των EUA.

---

Δικαιώματα Εκπομπών της ΕΕ (EUAs): Το εμπορεύσιμο μέσο

Ένα Δικαίωμα Εκπομπής της ΕΕ (EUA) είναι η βασική μονάδα του EU ETS: το δικαίωμα εκπομπής ενός τόνου ισοδυνάμου CO2. Τα EUA είναι:

• Δημοπρατούμενα από τα κράτη μέλη της ΕΕ σε πλατφόρμες χρηματιστηρίων ενέργειας (κυρίως EEX στη Λειψία και ICE Futures Europe στο Λονδίνο).
• Διαπραγματεύσιμα σε δευτερογενείς αγορές μέσω του ICE Futures Europe (η κύρια αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης), του EEX και εξωχρηματιστηριακών αγορών (OTC).
• Παραδοτέα ετησίως από τις καλυπτόμενες εταιρείες έως τις 30 Απριλίου, καλύπτοντας τις εκπομπές του προηγούμενου έτους.

Το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) ICE EUA (ticker: C) είναι το πιο ρευστό μέσο άνθρακα στον κόσμο. Διαπραγματεύεται σε παρτίδες των 1.000 EUA (1.000 τόνοι CO2) και διαθέτει ενεργά συμβόλαια για άμεσο διακανονισμό, για τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους και για αρκετά μελλοντικά έτη.

Ιστορικό τιμών EUA:

Περίοδος	Εύρος Τιμής EUA	Κύριος Παράγοντας
Φάση 1 (2005-07)	€0-30/τόνο, πτώση στο ~€0	Υπερβολική κατανομή; μη μεταφερόμενα δικαιώματα μεταξύ φάσεων
Φάση 2 (2008-12)	€5-30/τόνο, πτώση στο ~€3-5	Υπερβολική κατανομή, οικονομική κρίση
Αρχή Φάσης 3 (2013)	~€5-8/τόνο	Κυριαρχία της δομικής υπερπροσφοράς
Ανάκαμψη 2018-2019	€15-25/τόνο	Ανακοίνωση εφαρμογής του Αποθεματικού Σταθερότητας Αγοράς (MSR)
Άνοδος 2021	€30-55/τόνο	Ανάκαμψη ζήτησης μετά την πανδημία, αυστηρότερα όρια, ενεργειακή μετάβαση
Κορύφωση 2022-2023	€80-100/τόνο	Ενεργειακή κρίση, μετάβαση από αέριο σε άνθρακα στην ενέργεια
Εύρος 2024	€50-75/τόνο	Διόρθωση μετά την κορύφωση; αβεβαιότητα πολιτικής για τη Φάση 4

Η πιο κρίσιμη δομική μεταρρύθμιση ήταν η εισαγωγή του Αποθεματικού Σταθερότητας Αγοράς (MSR) το 2019. Το MSR αποσύρει αυτόματα πλεονάζοντα δικαιώματα από την κυκλοφορία όταν ο συνολικός αριθμός των δικαιωμάτων υπερβαίνει ένα όριο και τα απελευθερώνει όταν το πλεόνασμα πέφτει κάτω από ένα χαμηλότερο όριο. Αυτός ο μηχανισμός αποτρέπει την υπερπροσφορά που οδήγησε στην κατάρρευση των τιμών κατά τις Φάσεις 1 και 2.

---

Ιστορικό των φάσεων και η κατάρρευση των τιμών των EUA

Η κατανόηση του γιατί κατέρρευσαν οι τιμές στις Φάσεις 1 και 2 είναι σημαντική για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του τρέχοντος συστήματος.

Φάση 1 (2005-2007): Η ΕΕ διένειμε δωρεάν δικαιώματα με βάση εκτιμήσεις βιομηχανικών εκπομπών που αποδείχθηκαν πολύ γενναιόδωρες. Όταν δημοσιεύτηκαν τα πραγματικά δεδομένα εκπομπών του 2005 τον Μάιο του 2006, έγινε σαφές ότι η αγορά ήταν υπερκορεσμένη. Οι τιμές των EUA έπεσαν από περίπου €30/τόνο σε κάτω από €1/τόνο σχεδόν αμέσως. Επειδή τα δικαιώματα δεν μπορούσαν να μεταφερθούν (banking) στη Φάση 2, το πλεόνασμα έχασε την αξία του.

Φάση 2 (2008-2012): Το banking επιτράπηκε, αλλά η οικονομική κρίση του 2008-2009 κατέρρευσε τη βιομηχανική παραγωγή και τις εκπομπές, δημιουργώντας τεράστιο πλεόνασμα αχρησιμοποίητων δικαιωμάτων. Οι τιμές των EUA έπεσαν από €15-20/τόνο το 2008 σε €3-5/τόνο έως το 2012. Η ΕΕ δέχθηκε κριτική για τον σχεδιασμό ενός συστήματος χωρίς μηχανισμό διαχείρισης αυτού του δομικού πλεονάσματος.

Μεταρρυθμίσεις μετά τη Φάση 3: Η ΕΕ εισήγαγε το MSR το 2019. Επίσης, «καθυστέρησε» (back-loaded) τη διάθεση δικαιωμάτων για την αντιμετώπιση της άμεσης υπερπροσφοράς. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις, σε συνδυασμό με την αυστηροποίηση του ανώτατου ορίου από τη Φάση 4 και μετά, οδήγησαν την ανάκαμψη των τιμών στα €80-100/τόνο το 2022-2023.

Το δίδαγμα: ένα σύστημα cap-and-trade λειτουργεί μόνο εάν το ανώτατο όριο είναι πραγματικά δεσμευτικό (αρκετά αυστηρό ώστε οι εταιρείες να χρειάζεται να αγοράζουν δικαιώματα) και εάν υπάρχει μηχανισμός απορρόφησης του δομικού πλεονάσματος. Το EU ETS δεν διέθετε τίποτα από τα δύο στα πρώτα του χρόνια.

---

Καλυπτόμενοι τομείς: Ενέργεια, Βιομηχανία, Αεροπορία, Ναυτιλία

Παραγωγή ενέργειας και θερμότητας: Ο μεγαλύτερος καλυπτόμενος τομέας. Σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικές εγκαταστάσεις καύσης άνω των 20 MW θερμικής ισχύος. Ο τομέας αυτός ήταν ο κύριος στόχος της Φάσης 3 λόγω των αποδοτικών επιλογών απανθρακοποίησης (μετάβαση από άνθρακα σε αέριο και ΑΠΕ).

Βαριά βιομηχανία: Χάλυβας, τσιμέντο, αλουμίνιο, γυαλί, κεραμικά, χαρτί, διύλιση. Αυτοί οι τομείς λαμβάνουν ορισμένα δωρεάν δικαιώματα βάσει κριτηρίων αναφοράς (benchmarks), αλλά η κατανομή μειώνεται σταδιακά υπέρ της πλήρους δημοπράτησης.

Αεροπορία: Οι πτήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) καλύπτονται από τη Φάση 3. Οι διεθνείς πτήσεις (εκτός ΕΟΧ) είχαν αρχικά εξαιρεθεί· η επέκταση της κάλυψης παραμένει υπό διαπραγμάτευση στον ICAO.

Ναυτιλία (από το 2024): Η πιο σημαντική πρόσφατη επέκταση. Από τον Ιανουάριο του 2024, οι ναυτιλιακές εταιρείες πρέπει να παραδίδουν EUA για τις εκπομπές CO2 από ταξίδια:
– 100% για ταξίδια μεταξύ λιμένων της ΕΕ
– 50% για ταξίδια μεταξύ λιμένα της ΕΕ και λιμένα εκτός ΕΕ
– Κάλυψη: πλοία άνω των 5.000 ολικών τόνων

Η ένταξη γίνεται σταδιακά: 40% των εκπομπών πρέπει να καλυφθούν το 2024, 70% το 2025 και 100% από το 2026.

---

Ναυτιλία: Ένταξη στο ETS από το 2024

Η επέκταση του EU ETS στη ναυτιλία είναι η σημαντικότερη ρυθμιστική αλλαγή για τον κλάδο από την εισαγωγή των ορίων θείου (IMO 2020).

Πώς λειτουργεί: Η ναυτιλιακή εταιρεία που είναι υπεύθυνη για ένα πλοίο (συνήθως ο πλοιοκτήτης ή η εταιρεία που αναφέρεται στο έγγραφο συμμόρφωσης ασφαλείας) πρέπει να εγγραφεί στο σύστημα MRV (Παρακολούθηση, Αναφορά, Επαλήθευση) της ΕΕ και να παραδώσει EUA για τις εκπομπές CO2.

Το συμβαλλόμενο μέρος είναι ο κάτοχος του Εγγράφου Συμμόρφωσης (η εταιρεία με τη συνολική ευθύνη λειτουργίας του πλοίου, συνήθως ο εμπορικός διαχειριστής). Αυτό είναι κρίσιμο για τις συμβάσεις ναύλωσης — το μέρος που παραδίδει τα δικαιώματα πρέπει να ανακτήσει αυτό το κόστος από τον ναυλωτή.

Παράδειγμα: ένα φορτηγό πλοίο Panamax που μεταφέρει σιδηρομετάλλευμα από τη Βραζιλία στο Ρότερνταμ (ταξίδι ΕΕ/εκτός ΕΕ) το 2025 εκπέμπει περίπου 3.500 τόνους CO2. Το 2025, το 70% αυτών των εκπομπών (2.450 τόνοι) πρέπει να καλυφθεί με EUA. Με τιμή €60/τόνο, αυτό μεταφράζεται σε €147.000 κόστος συμμόρφωσης ETS για ένα μόνο ταξίδι.

Για τη ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων (container shipping), οι εκτιμήσεις το 2024 κυμαίνονταν μεταξύ $10-50 ανά TEU ανάλογα με τη διαδρομή, την αποδοτικότητα του πλοίου και την τιμή των EUA.

---

Πώς οι ναυτιλιακές εταιρείες μετακυλίουν το κόστος του ETS στα ναύλα

Οι ναυτιλιακές εταιρείες κινήθηκαν γρήγορα για να ανακτήσουν το κόστος συμμόρφωσης από τους πελάτες τους.

Επιβαρύνσεις ETS: Μεγάλες ναυτιλιακές γραμμές εισήγαγαν ρητές επιβαρύνσεις EU ETS από τις αρχές του 2024. Οι CMA CGM, Hapag-Lloyd, MSC και Maersk δημοσιεύουν επιβαρύνσεις EU ETS — συνήθως εκφρασμένες ανά TEU για κάθε τύπο διαδρομής (εντός ΕΕ, εισαγωγή στην ΕΕ, εξαγωγή από ΕΕ).

Τυπικά επίπεδα επιβάρυνσης (2024): Περίπου $10-50 ανά TEU για ενδοευρωπαϊκά δρομολόγια και $20-80 ανά TEU για δρομολόγια Ασίας-Ευρώπης με προσέγγιση σε λιμένες της ΕΕ, ανάλογα με τη διαδρομή και την τιμή των EUA.

Αυτές οι επιβαρύνσεις είναι συνδεδεμένες με τις τιμές των EUA και επικαιροποιούνται περιοδικά. Όταν οι τιμές των EUA αλλάζουν, οι επιβαρύνσεις προσαρμόζονται με μικρή καθυστέρηση.

Για τα φορτηγά πλοία (bulk carriers) και τα δεξαμενόπλοια, τα κόστη του EU ETS διαπραγματεύονται συνήθως στις συμβάσεις ναύλωσης (charterparty). Οι ναυλώσεις περιλαμβάνουν πλέον ρήτρες που καθορίζουν ποιο μέρος είναι υπεύθυνο για την απόκτηση και παράδοση των EUA.

Για τους εισαγωγείς και τους διαχειριστές εφοδιαστικής αλυσίδας: τα κόστη του EU ETS αποτελούν πλέον πραγματικό, ποσοτικοποιήσιμο συστατικό του κόστους μεταφοράς φορτίων προς, από ή εντός της ΕΕ.

---

Το UK ETS: Η απόκλιση μετά το Brexit

Με την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ τον Ιανουάριο του 2021, η χώρα αποχώρησε και από το EU ETS. Από τον Μάιο του 2021, το Ηνωμένο Βασίλειο εγκαινίασε το δικό του Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών του Ηνωμένου Βασιλείου (UK ETS), το οποίο ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τη δομή του EU ETS.

Βασικές ομοιότητες με το EU ETS:
– Ίδια δομή cap-and-trade.
– Ίδιοι καλυπτόμενοι τομείς (ενέργεια, βαριά βιομηχανία, αεροπορία εντός ΗΒ).
– Τα δικαιώματα του UK ETS (UKA) τιμολογούνται ξεχωριστά αλλά γενικά συσχετίζονται με τις τιμές των EUA.

Βασικές διαφορές από το EU ETS:
– Το UK ETS δεν περιλαμβάνει ακόμη τη ναυτιλία.
– Το UK ETS έχει διαφορετική (και γενικά πιο γενναιόδωρη) αρχική τροχιά ορίου.
– Τα UKA διαπραγματεύονται στο ICE Futures Europe ξεχωριστά από τα EUA· οι τιμές ιστορικά είναι χαμηλότερες.
– Το UK ETS ξεκίνησε με μηχανισμό στήριξης τιμών (μέτρα περιορισμού κόστους) που το EU ETS δεν διαθέτει με την ίδια μορφή.

Το 2024, οι τιμές των δικαιωμάτων του UK ETS κυμαίνονταν περίπου στις £30-55/τόνο CO2 — γενικά 10-20% χαμηλότερα από τις αντίστοιχες τιμές EUA.

---

CBAM: Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα

Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) —που θεσπίστηκε με τον Κανονισμό 2023/956 της ΕΕ— συνδέεται άμεσα με το EU ETS και έχει σχεδιαστεί για να αποτρέπει τη διαρροή άνθρακα.

Διαρροή άνθρακα είναι ο κίνδυνος οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές που αντιμετωπίζουν το κόστος του EU ETS να χάσουν μερίδιο αγοράς από εισαγωγές από χώρες χωρίς αντίστοιχη τιμολόγηση άνθρακα, ή η μεταφορά της ευρωπαϊκής παραγωγής στο εξωτερικό.

Ο CBAM αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα επιβάλλοντας κόστος άνθρακα στις εισαγωγές συγκεκριμένων αγαθών έντασης άνθρακα από τρίτες χώρες.

Αρχικά καλυπτόμενοι τομείς:
– Σίδηρος και χάλυβας
– Αλουμίνιο
– Τσιμέντο
– Λιπάσματα (αμμωνία, νιτρικό οξύ)
– Ηλεκτρική ενέργεια
– Υδρογόνο

Χρονοδιάγραμμα:
– Οκτώβριος 2023 – Δεκέμβριος 2025: Μεταβατική φάση — οι εισαγωγείς της ΕΕ πρέπει να αναφέρουν τον ενσωματωμένο άνθρακα χωρίς καταβολή πληρωμής.
– Από Ιανουάριο 2026: Πλήρης λειτουργία — οι εισαγωγείς πρέπει να αγοράζουν πιστοποιητικά CBAM σε τιμή συνδεδεμένη με τη μέση εβδομαδιαία τιμή δημοπρασίας του EU ETS.

---

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ETS και φόρου άνθρακα;

Ένας φόρος άνθρακα θέτει μια σταθερή τιμή ανά τόνο CO2 και αφήνει τις εκπομπές να κυμαίνονται. Ένα ETS θέτει μια σταθερή ποσότητα επιτρεπόμενων εκπομπών (το cap) και αφήνει την τιμή να κυμαίνεται. Στο ETS, το περιβαλλοντικό αποτέλεσμα είναι εγγυημένο, ενώ στο φόρο άνθρακα το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο.

Τι συμβαίνει αν μια εταιρεία δεν παραδώσει αρκετά EUA;

Μια εταιρεία που αποτυγχάνει να παραδώσει αρκετά δικαιώματα έως τις 30 Απριλίου αντιμετωπίζει πρόστιμο €100 ανά τόνο CO2 που υπολείπεται, ενώ υποχρεούται να παραδώσει τα δικαιώματα που λείπουν το επόμενο έτος.

Γιατί κατέρρευσαν οι τιμές του EU ETS στη Φάση 1 και 2;

Στη Φάση 1, η ΕΕ διένειμε υπερβολικά πολλά δωρεάν δικαιώματα βάσει λανθασμένων εκτιμήσεων. Στη Φάση 2, η οικονομική κρίση του 2008-2009 μείωσε τη βιομηχανική παραγωγή, δημιουργώντας ένα δομικό πλεόνασμα που κράτησε τις τιμές καθηλωμένες μέχρι την εισαγωγή του MSR.

---

Βασικά Συμπεράσματα

• Το ETS θέτει ένα ανώτατο όριο εκπομπών και απαιτεί από τις εταιρείες να παραδίδουν ένα δικαίωμα ανά τόνο CO2.
• Το EU ETS είναι η μεγαλύτερη αγορά άνθρακα στον κόσμο, καλύπτοντας το 40% των εκπομπών της ΕΕ.
• Τα EUA διαπραγματεύονται στο ICE Futures Europe· οι τιμές ανακάμπτουν μετά τις μεταρρυθμίσεις του 2019.
• Η ναυτιλία εντάσσεται σταδιακά: 40% κάλυψη το 2024, 70% το 2025, 100% από το 2026.
• Οι ναυτιλιακές γραμμές έχουν εισαγάγει επιβαρύνσεις EU ETS για την ανάκτηση του κόστους.
• Το UK ETS λειτουργεί ανεξάρτητα με χαμηλότερες τιμές και δεν περιλαμβάνει ακόμη τη ναυτιλία.
• Ο CBAM επεκτείνει το κόστος άνθρακα στις εισαγωγές (χάλυβας, αλουμίνιο κ.λπ.) από το 2026.
• Για τα στελέχη της εφοδιαστικής αλυσίδας, το κόστος του ETS αποτελεί πλέον κρίσιμη παράμετρο στον προϋπολογισμό.

Related Reading

To deepen your understanding of the topics covered in this article, explore these related guides: the European programme that pioneered this policy approach, how carbon permit prices feed through to power generation costs and the new category of price exposure these schemes create for emitters.