Soybean Oil vs Palm Oil: Besinsel Farklılıklar, Emtia Piyasaları ve Fiyat Farkını Belirleyen Unsurlar

Soybean oil vs palm oil tanımı
Soybean oil ve palm oil, dünyanın en çok ticareti yapılan iki bitkisel yağıdır ve küresel yemeklik yağ tüketiminin %60’ından fazlasını oluştururlar. Palm oil, yağ palmiyesi ağacının meyvesinden elde edilir; soybean oil ise küspe elde etmek için ezilen soya fasulyesinin bir yan ürünüdür. Her ikisi de büyük borsalarda emtia vadeli işlem sözleşmeleri olarak işlem görür — Chicago Board of Trade (CBOT) üzerinde soybean oil, Bursa Malaysia üzerinde ise crude palm oil — ve bunların BOPO spread olarak bilinen fiyat ilişkisi; gıda üreticileri, biyodizel üreticileri ve dünya çapındaki emtia tüccarları tarafından yakından takip edilir.

---

İçindekiler

1. Bir Bakışta Soybean Oil ve Palm Oil
2. Besinsel Fark: Yağ Asidi Profilleri ve Sağlık Tartışması
3. Küresel Emtialar Olarak Palm Oil ve Soybean Oil: Ölçek ve Pazar Payı
4. Nerede Yetiştirilir ve Kimler İhraç Eder?
5. İşlem Gördükleri Borsalar: CBOT vs Bursa Malaysia
6. Sözleşme Özellikleri: ZL vs FCPO
7. BOPO Spread: Fiyat İlişkisini Anlamak
8. Sürdürülebilirlik ve ESG Boyutu
9. Biyodizel Talebi: Yakıt Politikası Bitkisel Yağ Fiyatlarını Nasıl Etkiler?
10. Sıkça Sorulan Sorular
11. Temel Çıkarımlar

---

Bir Bakışta Soybean Oil ve Palm Oil

Çoğu kişiye soybean oil ile palm oil arasındaki farkı sorarsanız, doymuş yağ gramajlarını karşılaştıracaklardır. Bir emtia tüccarına sorarsanız, size BOPO spread’den bahsedecektir. Her iki cevap da önemlidir; çünkü soybean oil ve palm oil sadece mutfak malzemeleri değil, küresel yemeklik yağ tüketiminin %60’ından fazlasını temsil eden dünyanın en çok ticareti yapılan iki bitkisel yağıdır.

Özellik	Soybean Oil	Palm Oil
Küresel üretim payı	Bitkisel yağ üretiminin ~%27’si	Bitkisel yağ üretiminin ~%36’sı
Birincil üreticiler	ABD, Brezilya, Arjantin	Endonezya, Malezya
Birincil borsa	CBOT (Chicago)	Bursa Malaysia (Kuala Lumpur)
Vadeli işlem kodu	ZL	FCPO
Sözleşme büyüklüğü	60.000 lbs	25 metrik ton
Fiyat birimi	USD cent/lb	Malezya Ringgiti/ton
Doygunluk seviyesi	~%16 doymuş yağ	~%50 doymuş yağ
Oda sıcaklığında fiziksel form	Sıvı	Yarı katı
Birincil kullanım alanları	Gıda, biyodizel	Gıda, biyodizel, oleokimyasallar

Palm oil’in oda sıcaklığındaki yarı katı dokusu — yaklaşık 35°C’de erir — onu unlu mamuller, margarin, çikolata ve hazır erişteler için gıda endüstrisinin temel taşı yapmaktadır. Soybean oil’in sıvı formu ise onu Kuzey Amerika’da varsayılan kızartma yağı ve önemli bir endüstriyel hammadde haline getirir.

Bu iki yağı anlamak, hem gıda endüstrisinin küresel tedarik zincirini hem de enerji sektörünün biyoyakıt zorunluluklarını anlamak demektir. Aşağıda detaylıca ele alacağımız BOPO spread aracılığıyla fiyat düzeyinde birbirlerine bağlıdırlar.

---

Besinsel Fark: Yağ Asidi Profilleri ve Sağlık Tartışması

Palm oil ile soybean oil arasındaki temel besinsel fark, doymuş yağların doymamış yağlara oranından kaynaklanır.

Palm oil, yaklaşık %50 oranında doymuş yağ asidi — öncelikle palmitik asit (C16:0) — ve %50 oranında doymamış yağ içerir. Bu yüksek doymuş yağ içeriği, ona yarı katı dokusunu ve uzun raf ömrünü verir, ancak kardiyovasküler sağlık açısından tartışmalı bir hale getirmiştir.

Soybean oil, yaklaşık %16 oranında doymuş yağ içerir; geri kalanı ise tekli doymamış yağ (oleik asit) ile çoklu doymamış yağlar (linoleik ve linolenik asitler) arasında bölünmüştür. Çoklu doymamış yağ içeriği, kimyasal stabilizasyon olmaksızın nispeten kısa bir raf ömrüne sahip olmasına neden olur.

Yağ Asidi Bileşeni	Soybean Oil	Palm Oil
Doymuş yağ	~%16	~%50
Tekli doymamış yağ	~%24	~%40
Çoklu doymamış yağ	~%60	~%10

Her iki yağı çevreleyen sağlık tartışması devam etmektedir ve oldukça çekişmelidir. Palm oil’in doymuş yağ oranı, 1980’ler ve 1990’larda halk sağlığı çevrelerinde alarm zillerini çaldırmış ve kısmen hidrojene edilmiş bitkisel yağlara geçişi tetiklemiştir; ancak bunların trans yağ ürettiği ortaya çıkmıştır. Sonrasındaki trans yağ skandalı, gıda üretiminde palm oil’in itibarını kısmen iade etmiştir. Soybean oil’in yüksek omega-6 çoklu doymamış içeriği ise son zamanlarda beslenme araştırmaları topluluklarında eleştirilere konu olmuştur.

Bir emtia alıcısı veya lojistik profesyoneli için besinsel tartışma arka plan bilgisidir. Ticari açıdan önemli olan, gıda üreticilerinin tedarik kararlarını kısmen sağlık konumlandırmasına göre vermeleri ve bunun da her bir yağa olan talebi etkilemesidir.

---

Küresel Emtialar Olarak Palm Oil ve Soybean Oil: Ölçek ve Pazar Payı

Palm oil, küresel bitkisel yağ üretiminin yaklaşık %36’sını oluşturarak dünyanın en çok üretilen bitkisel yağıdır. Soybean oil ise yaklaşık %27 ile ikinci sıradadır. Birlikte, küresel yemeklik yağ piyasalarına o kadar hakimdirler ki; ayçiçeği, kolza/kanola ve yer fıstığı gibi diğer tüm bitkisel yağlar karşılaştırmalı olarak niş oyuncular kalmaktadır.

2023/24 döneminde küresel bitkisel yağ üretimi yaklaşık 220 milyon metrik tondu (USDA verileri). Palm oil yaklaşık 79 milyon MT; soybean oil ise yaklaşık 60 milyon MT katkı sağladı.

Bu ölçek emtia piyasaları için neden önemlidir?

Bu iki yağın fiyatları önemli ölçüde farklılaştığında, gıda üreticileri teknik olarak mümkün olan her durumda birini diğerinin yerine kullanırlar. Bu ikame dinamiği, BOPO spread’i tarihsel aralıklarda tutan doğal bir düzeltme mekanizması yaratır; ancak arz şokları belirli bir yağı özel olarak etkilediğinde bu mekanizma bozulabilir.

Biyodizel zorunlulukları ise başka bir katman ekler. Her iki yağ da biyodizel (ve daha yakın zamanda, sürdürülebilir havacılık yakıtı) için hammaddedir. Enerji fiyatları yükseldiğinde ve biyodizel ekonomisi iyileştiğinde, gıda yağı aynı hammaddeler için yakıt yağıyla rekabet eder ve her iki fiyatı da yukarı çeker. Enerji fiyatları düştüğünde ise bu talep geri çekilir.

USDA’nın aylık olarak yayınlanan Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri (WASDE), soybean oil için en önemli fiyat hareket ettirici rapordur. Soya ezme tahminlerinde veya stoklarda yapılan bir WASDE revizyonu, ZL vadeli işlemlerini bir işlem seansında %2-4 oranında hareket ettirebilir.

---

Nerede Yetiştirilir ve Kimler İhraç Eder?

Palm oil üretiminin coğrafi yoğunluğu, diğer hemen hemen tüm büyük emtialara kıyasla çok yüksektir.

Palm Oil:
– Endonezya, küresel palm oil arzının yaklaşık %56,2’sini üretir ve yıllık üretimi 45-47 milyon MT civarındadır.
– Malezya, üretimin yaklaşık %27’sini gerçekleştirir.
– Endonezya ve Malezya birlikte dünyanın palm oil üretiminin yaklaşık %83’ünü gerçekleştirir ve küresel ihracatın yaklaşık %86’sını oluşturur.
– Diğer üreticiler (Tayland, Kolombiya, Nijerya, Ekvador) birlikte kalan %17’yi sağlar.

Bu coğrafi yoğunluk seviyesi, emtia standartlarına göre bile sıra dışıdır. En büyük iki üreticinin (ABD ve Suudi Arabistan) birlikte küresel arzın yaklaşık %25’ini oluşturduğu ham petrolle karşılaştırın. Palm oil’in Güneydoğu Asya’daki iki komşu ülkede yoğunlaşması, belirli tedarik zinciri riskleri yaratır: tek bir haşere istilası (palmiye böceği gibi), aşırı hava olayı veya Endonezya ya da Malezya’daki bir politika değişikliği, küresel gıda arzını hemen etkiler.

Soybean Oil:

Soybean oil türetilmiş bir üründür — soya fasulyeleri hem soybean oil hem de soya küspesi üretmek için ezilir. Soya ezme ekonomisi, ezme marjlarının genellikle hangi ürünün birincil itici güç olduğunu belirlediği anlamına gelir.

• ABD ve Brezilya birlikte küresel soya üretiminin yaklaşık %65-70’ini oluşturur.
• Arjantin, kısmen Arjantin vergi politikasının tarihsel olarak ham soya ihracatı yerine işlemeyi teşvik etmesi nedeniyle, özel olarak soybean oil ihracatında dünyanın en büyük ülkesidir.
• Brezilya, bir soya ezme merkezi olarak hızla büyümektedir.

Soya arzının iki kıtadaki üç büyük ülkeye (ABD, Brezilya, Arjantin) coğrafi dağılımı, soybean oil’e palm oil’den daha dağıtık bir arz risk profili kazandırır. Brezilya’daki bir kuraklık çok önemlidir ancak ABD ve Arjantin tampon arz olarak kalmaya devam eder.

---

İşlem Gördükleri Borsalar: CBOT vs Bursa Malaysia

Soybean oil (ZL), şu anda CME Group’un bir parçası olan Chicago Board of Trade (CBOT) üzerinde işlem görür. Soya fasulyesi (ZS) ve soya küspesi (ZM) vadeli işlemleriyle birlikte “soya kompleksi”nin üç ayağından biridir. Bu üç sözleşme, işlenmiş ürünlerin (yağ + küspe) değeri ile ham soya fasulyesi maliyeti arasındaki fark olan “crush spread” yoluyla birbirine bağlıdır.

Crude Palm Oil (FCPO), Kuala Lumpur’daki türev borsası olan Bursa Malaysia Derivatives üzerinde işlem görür. FCPO, metrik ton başına Malezya Ringgiti cinsinden fiyatlandırılır, bu da uluslararası alıcıların hem emtia fiyat riskini hem de kur riskini taşıdığı anlamına gelir. Ayrıca CME Group’ta (Chicago’da işlem gören) ABD doları cinsinden bir palm oil vadeli işlem sözleşmesi de vardır, ancak Bursa Malaysia’daki FCPO, fiziksel sözleşmelerde kullanılan birincil küresel ölçüttür.

Her iki sözleşme de aynı ekonomik işlevi görür: bitkisel yağ için fiyat keşfi ve bileşen maliyetlerini sabitlemesi gereken alıcılar için bir koruma (hedging) aracı.

---

Sözleşme Özellikleri: ZL vs FCPO

Bu emtiaların borsalarda nasıl işlem gördüğünün mekaniğini anlamak, emtia maliyet yönetiminden sorumluysanız önemlidir.

CBOT Soybean Oil (ZL)
– Sözleşme büyüklüğü: 60.000 pound (~27,2 metrik ton)
– Fiyat kotasyonu: Pound başına ABD cent’i
– Tick büyüklüğü: 0,01 cent/lb = Sözleşme başına 6,00 $
– Teslimat ayları: Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Aralık
– Fiziksel teslimat: Illinois, Indiana, Ohio ve Pennsylvania’daki onaylı depolar
– Uzlaşma: CBOT özelliklerini karşılayan soybean oil’in fiziksel teslimatı

Bursa Malaysia Crude Palm Oil (FCPO)
– Sözleşme büyüklüğü: 25 metrik ton
– Fiyat kotasyonu: Metrik ton başına Malezya Ringgiti (MYR)
– Tick büyüklüğü: MYR 1/ton = Sözleşme başına MYR 25
– Teslimat ayları: Tüm takvim ayları
– Fiziksel teslimat: Malezya Yarımadası limanları

Tek bir ZL sözleşmesi (60.000 lbs ≈ 27,2 MT) ile iki FCPO sözleşmesi (2 × 25 MT = 50 MT) doğrudan kıyaslanamaz; bu, pozisyon büyüklüklerine ve hedging oranlarına bakarken dikkat edilmesi gereken bir noktadır.

USDA WASDE raporu (aylık olarak, genellikle her ayın 10-12’si civarında yayınlanır), ZL için en önemli planlanmış fiyat katalizörüdür. FCPO ise en çok Malezya ve Endonezya hükümetlerinin politika duyurularına duyarlıdır — ihracat harçları, ihracat vergisi değişiklikleri ve biyodizel zorunluluğu güncellemeleri, politika kaynaklı temel katalizörlerdir.

---

BOPO Spread: Fiyat İlişkisini Anlamak

BOPO spread, soybean oil (CBOT kodu BO) ile palm oil (PO) arasındaki fiyat farkıdır. Her iki yağın karşılaştırma için aynı birime dönüştürülmesiyle, metrik ton başına ABD doları cinsinden ifade edilir.

BOPO spread neden önemlidir:

Soybean oil ve palm oil küresel ölçekte en büyük iki bitkisel yağ olduğundan; gıda üreticileri, biyodizel üreticileri ve emtia tüccarları, hangi yağın nispeten daha ucuz olduğunu ve ikamenin ekonomik anlam ifade edip etmediğini belirlemek için spread’i izler.

Tarihsel olarak, soybean oil palm oil’e göre primli işlem görmüştür — hektar başına daha yüksek verim (palm için hektar başına yaklaşık 3,7 MT, soya için 0,4-0,5 MT) nedeniyle palm oil’in ton başına üretimi daha ucuzdur. Spread genişlediğinde, palm oil soybean oil’e göre daha cazip hale gelir, talebi kaydırır ve nihayetinde spread’i tekrar sıkıştırır.

2024 BOPO spread tersine dönmesi:

2024 yılında BOPO spread, tarihsel priminden ziyade soybean oil’in palm oil’e göre iskontolu işlem görmesiyle tersine dönme dönemleri yaşadı. Bunun nedenleri:

1. Büyük ABD soya hasadının soybean oil arzını artırması ve ZL fiyatlarını düşürmesi.
2. Endonezya ve Malezya’daki hava durumu kesintileri nedeniyle palm oil arzının daralması.
3. Hindistan’ın ithalat vergisi değişikliklerinin palm oil ticaret akışlarını etkilemesi.

Bu tersine dönme ticari açıdan önemlidir: soybean oil palm oil’den daha ucuz olduğunda, ikame yapabilen gıda üreticileri soybean oil’e geçer ve bu da kendi kendini düzelten bir talep kayması yaratır. Biyodizel üreticileri de aynı hesapla karşı karşıyadır — daha ucuz olan hammadde kazanır.

---

Sürdürülebilirlik ve ESG Boyutu

Palm oil, muhtemelen Brezilya soyasından sonra diğer tüm büyük tarımsal emtialardan daha fazla sürdürülebilirlik incelemesine maruz kalmıştır.

Temel sorun: Yağ palmiyesi ekimi, Endonezya ve Malezya’da, özellikle muazzam miktarda karbon depolayan turbalık alanlarda tropikal ormansızlaşma ile ilişkilendirilmiştir. 2004 yılında kurulan Sürdürülebilir Palm Yağı Yuvarlak Masası (RSPO) sertifikasyon programı, sertifikalı palm oil’in ormansızlaşma veya turbalık dönüşümü olmadan üretildiğini doğrulamayı amaçlamaktadır.

RSPO sertifikalı palm oil şu anda küresel palm oil üretiminin yaklaşık %21’ini temsil etmektedir. Büyük tüketim malları şirketleri (Unilever, Nestlé, Procter & Gamble), tedarik zincirlerinde %100 sertifikalı sürdürülebilir palm oil taahhüdünde bulunarak sertifikalı ürün için bir fiyat primi piyasası yaratmıştır.

Soybean oil için temel sürdürülebilirlik endişesi, özellikle Brezilya menşeli soya için Amazon ormansızlaşması bağlantısıdır. Başlıca soya tüccarlarının yeni ormansızlaşmış Amazon arazilerinden soya satın almamalarını öngören 2006 tarihli soya moratoryumu, Amazon biyomu için büyük ölçüde etkili olmuş ancak kapsama girmeyen Cerrado (Brezilya’nın savan bölgesi) için daha az etkili kalmıştır.

Her iki yağı da tedarik eden emtia alıcıları için ESG uyumu, giderek artan bir şekilde tedarik zinciri izlenebilirlik belgeleri gerektirmektedir — menşe sertifikaları, sürdürülebilirlik sertifikaları ve kaynak plantasyonlar için coğrafi konum verileri.

---

Biyodizel Talebi: Yakıt Politikası Bitkisel Yağ Fiyatlarını Nasıl Etkiler?

Hem soybean oil hem de palm oil için en az anlaşılan fiyat belirleyicilerinden biri biyodizel talebidir. Yakıt politikası ve gıda emtiası fiyatlarının doğrudan kesiştiği nokta burasıdır.

Biyodizel bir talep sürücüsü olarak nasıl çalışır:

Hem soybean oil hem de palm oil, transesterifikasyon adı verilen bir işlemle biyodizele dönüştürülebilir. Biyodizel ekonomisi elverişli olduğunda — tipik olarak ham petrol fiyatları yüksek olduğunda — biyodizel tesisleri, aynı fiziksel yağ arzı için gıda üreticileriyle rekabet eder. Bu durum, gıda talebi artmamış olsa bile bitkisel yağ fiyatlarını yukarı çeker.

Endonezya’nın biyodizel zorunluluğu:

Endonezya, dünyanın en agresif palm oil biyodizel programını yürütmektedir. 2023’te uygulamaya konulan B35 zorunluluğu, Endonezya’da satılan dizel yakıtın en az %35 oranında palm oil bazlı biyodizel içermesini şart koşmaktadır. Endonezya’nın yerel biyodizel programı yılda yaklaşık 13-15 milyon ton palm oil tüketmektedir — bu da Endonezya’nın toplam palm oil üretiminin yaklaşık %30’unun gıda olarak ihraç edilmeyip ülke içinde yakıt olarak tüketildiği anlamına gelir.

Endonezya biyodizel karışım zorunluluğunu (B20’den B30’a, oradan B35’e) artırdığında, ihracata uygun palm oil hacmini doğrudan azaltır, küresel arzı daraltır ve fiyatları yukarı çeker. Bu, Endonezya yakıt politikasını küresel bitkisel yağ piyasalarındaki en önemli ancak en sezgisel olmayan fiyat belirleyicilerden biri yapar.

ABD soybean oil ve yenilenebilir dizel:

ABD’de, Yenilenebilir Yakıt Standardı (RFS) ve eyalet düzeyindeki teşvikler (özellikle Kaliforniya’nın Düşük Karbonlu Yakıt Standardı), doğrudan yakıt ikamesi olarak kullanılabilen daha yüksek kaliteli bir biyodizel versiyonu olan yenilenebilir dizel üretiminde hızlı büyümeyi tetiklemiştir. Soybean oil, ABD’nin yenilenebilir dizel üretimi için birincil hammaddedir.

ABD yenilenebilir dizel kapasitesi, Diamond Green Diesel (Valero ve Darling Ingredients’in bir ortak girişimi) gibi şirketlerin işlettiği tesislerin yılda milyonlarca ton soybean oil tüketmesiyle 2023-2024 yıllarında hızla genişlemiştir. Bu genişleyen ABD biyodizel/yenilenebilir dizel talebi, gıda talebi büyümesi yavaşlasa bile soybean oil fiyatlarının nispeten sağlam kalmasının önemli bir nedenidir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Soybean oil ile palm oil arasındaki fark nedir?

Soybean oil, öncelikle ABD, Brezilya ve Arjantin’de üretilen soya fasulyesinden elde edilir. Palm oil, neredeyse tamamı Endonezya ve Malezya’da üretilen yağ palmiyesi meyvesinden elde edilir. Temel farklar: palm oil oda sıcaklığında yarı katıdır ve yaklaşık %50 doymuş yağ içerir; soybean oil ise yaklaşık %16 doymuş yağ içeren sıvıdır. Her ikisi de borsalarda büyük emtia vadeli işlemleri olarak işlem görür.

BOPO spread nedir?

BOPO spread, birim dönüşümünden sonra metrik ton başına ABD doları cinsinden ifade edilen soybean oil (BO) ile ham palm oil (PO) arasındaki fiyat farkıdır. Tarihsel olarak, soybean oil palm oil’e göre primli işlem görür. Spread daraldığında veya tersine döndüğünde, gıda üreticileri ve biyodizel üreticileri talebi nispeten daha ucuz olan yağa kaydırırlar. Spread, bitkisel yağ alıcıları ve emtia tüccarları tarafından bir ikame sinyali olarak yakından takip edilir.

Palm oil emtia olarak nerede işlem görür?

Ham palm oil (CPO) temel olarak Bursa Malaysia Derivatives üzerinde FCPO koduyla işlem görür. Sözleşme büyüklüğü 25 metrik tondur ve ton başına Malezya Ringgiti cinsinden fiyatlandırılır. Ayrıca CME Group’ta ABD doları cinsinden bir palm olein sözleşmesi de vardır, ancak FCPO, fiziksel tedarik sözleşmelerinde referans fiyat olarak kullanılan küresel ölçüt olmaya devam etmektedir.

Biyodizel neden soybean oil ve palm oil fiyatları ile ilgilidir?

Her iki yağ da biyodizel ve yenilenebilir dizel üretimi için önemli hammaddelerdir. Ham petrol fiyatları yüksek olduğunda, biyodizel ekonomisi iyileşir ve yakıt üreticileri bitkisel yağ arzı için gıda üreticileriyle rekabet ederek fiyatları yukarı çeker. Endonezya’nın sadece B35 biyodizel zorunluluğu, ülkenin palm oil üretiminin yaklaşık %30’unu yerel yakıt kullanımına yönlendirerek ihracat mevcudiyetini doğrudan azaltmaktadır.

En çok palm oil ihracatını hangi ülkeler yapar?

Endonezya ve Malezya, küresel palm oil ihracatının yaklaşık %86’sını oluşturarak palm oil ihracatına hakimdir. Sadece Endonezya, küresel arzın yaklaşık %56’sını üretir. Bu yoğunlaşma, her iki ülkede de hava durumu, politika veya hastalıktan kaynaklanan herhangi bir önemli üretimin kesintiye uğramasının, küresel fiyatları hemen etkilediği anlamına gelir.

Palm oil sürdürülebilir mi?

Bu tartışmalıdır. Palm oil, hektar başına dünyanın en yüksek verimli bitkisel yağıdır, bu da alternatiflerine göre ton başına daha az arazi gerektirdiği anlamına gelir. Ancak palmiye genişlemesi tarihsel olarak Endonezya ve Malezya’da tropikal ormansızlaşma ile ilişkilendirilmiştir. Sürdürülebilir Palm Yağı Yuvarlak Masası (RSPO), küresel üretimin yaklaşık %21’ini ormansızlaşma içermeyen standartlara uygun olarak sertifikalandırmaktadır. Sürdürülebilirlik taahhütleri olan alıcılar için RSPO sertifikalı tedarik, standart durum tespiti adımıdır.

---

Temel Çıkarımlar

• Palm oil küresel bitkisel yağ üretiminin yaklaşık %36’sını; soybean oil ise %27’sini oluşturur — birlikte dünya yemeklik yağ piyasalarına hakimdirler.
• Endonezya küresel palm oil üretiminin %56,2’sini gerçekleştirir. Malezya ile birleştiğinde, iki ülke üretimin %83’ünü ve ihracatın %86’sını sağlar — bu, diğer hemen hemen tüm büyük emtialardan farklı bir arz yoğunlaşma riskidir.
• Soybean oil, CBOT’ta ZL sözleşmesi (60.000 lbs) olarak; ham palm oil ise Bursa Malaysia’da Malezya Ringgiti ile fiyatlandırılan FCPO sözleşmesi (25 metrik ton) olarak işlem görür.
• BOPO spread — iki yağ arasındaki fiyat farkı — gıda üreticileri ve biyodizel üreticilerinin hangi yağı tedarik edeceklerine karar vermek için kullandıkları birincil sinyaldir.
• 2024 yılında BOPO spread tersine döndü — büyük ABD soya hasadı ve Endonezya’daki arz sıkışıklığı nedeniyle soybean oil kısa süreliğine palm oil’den daha ucuza işlem gördü.
• Endonezya’nın B35 biyodizel zorunluluğu, ülkenin palm oil üretiminin yaklaşık %30’unu yerel yakıt kullanımına yönlendirerek, Endonezya yakıt politikasını küresel palm oil fiyatlarının en önemli belirleyicilerinden biri haline getirdi.
• ABD yenilenebilir dizel büyümesi (öncelikle soybean oil hammaddesi), önemli bir yeni iç talep ekleyerek soybean oil fiyatlarını tek başına gıda talebi büyümesinin haklı çıkarabileceğinden daha sağlam tuttu.
• USDA WASDE raporu, soybean oil vadeli işlemleri için en önemli planlanmış fiyat katalizörüdür; FCPO ise Malezya ve Endonezya hükümetlerinin politika duyurularına en duyarlı olandır.

İlgili Okumalar

Bu makalede ele alınan konuları derinlemesine incelemek için şu ilgili rehberleri keşfedin: where the oilseed is grown and processed before crushing ve the high-protein co-product that balances the crush equation.