Sweet Crude vs Sour Crude Oil: Ποια είναι η διαφορά και γιατί έχει σημασία;

Ορισμός του sweet crude και του sour crude
Το sweet crude και το sour crude είναι ταξινομήσεις του αργού πετρελαίου με βάση την περιεκτικότητά τους σε θείο. Το sweet crude περιέχει λιγότερο από 0,5% θείο κατά βάρος — είναι χαμηλό σε θείο και απολαμβάνει ένα premium από τα διυλιστήρια επειδή απαιτεί ελάχιστη επεξεργασία αποθείωσης. Το sour crude περιέχει περισσότερο από 0,5% θείο και απαιτεί επιπλέον στάδια διύλισης για την απομάκρυνση του θείου πριν τα παραγόμενα καύσιμα συμμορφωθούν με τα περιβαλλοντικά πρότυπα. Οι όροι προέρχονται από τον 19ο αιώνα, όταν οι ερευνητές πετρελαίου δοκίμαζαν κυριολεκτικά δείγματα αργού: το πετρέλαιο χαμηλού θείου είχε λιγότερο πικρή γεύση από το πετρέλαιο υψηλού θείου, το οποίο είχε μια έντονη, δυσάρεστη γεύση. Τα ονόματα καθιερώθηκαν.

---

Πίνακας Περιεχομένων

1. Τι κάνει το αργό πετρέλαιο ‘sweet’ ή ‘sour’;
2. Πώς μετράται η περιεκτικότητα σε θείο
3. Γιατί το sweet crude απολαμβάνει ένα premium
4. Η διαφορά στη διύλιση: Η αποθείωση εξηγείται
5. IMO 2020: Πώς ένας ναυτιλιακός κανόνας άλλαξε τη ζήτηση αργού
6. Sweet vs Sour: Πού στον κόσμο;
7. WTI, Brent, Mars Blend: Πραγματικά benchmarks sweet/sour
8. Ο παράγοντας TAN: Η τρίτη διάσταση ποιότητας του αργού
9. Συχνές Ερωτήσεις
10. Βασικά Συμπεράσματα

---

Τι κάνει το αργό πετρέλαιο ‘sweet’ ή ‘sour’;

Το θείο στο αργό πετρέλαιο προέρχεται από το οργανικό υλικό — αρχαίους θαλάσσιους οργανισμούς — που αποσυντέθηκαν κάτω από θερμότητα και πίεση για εκατομμύρια χρόνια για να σχηματίσουν το αργό. Διαφορετικοί γεωλογικοί σχηματισμοί έχουν διαφορετικές αρχικές οργανικές συνθέσεις, και διαφορετικές γεωλογικές ιστορίες (συμπεριλαμβανομένης της βακτηριακής δράσης και των γεωθερμικών διεργασιών) οδηγούν σε πολύ διαφορετικές συγκεντρώσεις θείου στο αργό που παράγουν.

Το θείο εμφανίζεται στο αργό πετρέλαιο σε πολλαπλές μορφές: ως διαλυμένο αέριο υδρόθειο (H₂S), ως στοιχειακό θείο και ως οργανικές ενώσεις θείου (μερκαπτάνες, θειοφαίνια, σουλφίδια). Το άθροισμα όλων αυτών των μορφών είναι αυτό που μετράται ως “περιεκτικότητα σε θείο”.

Η παλιά ιστορία για τους ερευνητές που δοκίμαζαν το αργό είναι αληθινή και αποτελεί ένα καλό μνημονικό. Οι πρώτοι Αμερικανοί ερευνητές πετρελαίου — πριν από τη διαθεσιμότητα εργαστηριακών ελέγχων — αξιολογούσαν την ποιότητα του αργού εν μέρει από τη μυρωδιά και τη γεύση. Το αργό χαμηλού θείου, που περιείχε λιγότερο H₂S και λιγότερες μερκαπτάνες, είχε λιγότερο έντονη μυρωδιά και λιγότερο πικρή γεύση. Το αργό υψηλού θείου είχε μια έντονη, θειούχο μυρωδιά και μια σκληρή γεύση. Τα “sweet” (γλυκό) και “sour” (ξινό) ήταν περιγραφικοί όροι που έγιναν τεχνικοί όροι.

Το H₂S είναι επίσης εξαιρετικά τοξικό (επικίνδυνο στα 50 ppm στον αέρα) και άκρως διαβρωτικό για τον χαλύβδινο εξοπλισμό. Το “sour” αργό δεν αποτελεί μόνο εμπορική ταλαιπωρία — ο χειρισμός του απαιτεί πρόσθετα πρωτόκολλα ασφαλείας και υλικά ανθεκτικά στη διάβρωση σε όλη τη διαδικασία παραγωγής, μεταφοράς μέσω αγωγών και διύλισης.

---

Πώς μετράται η περιεκτικότητα σε θείο

Η περιεκτικότητα του αργού πετρελαίου σε θείο μετράται ως ποσοστό κατά βάρος (wt%). Η μέτρηση γίνεται μέσω εργαστηριακής ανάλυσης — ένα μικρό δείγμα αργού καίγεται και τα παραγόμενα οξείδια του θείου μετρώνται, δίνοντας ένα ακριβές ποσοστό θείου.

Τα όρια ταξινόμησης του NYMEX (χρησιμοποιούνται από το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης για τις προδιαγραφές των συμβολαίων αργού WTI):
– Sweet crude: λιγότερο από 0,5% θείο
– Sour crude: 0,5% θείο ή περισσότερο

Αυτό το όριο του 0,5% χρησιμοποιείται σε ολόκληρο τον κλάδο ως η διαχωριστική γραμμή, αν και ορισμένες ταξινομήσεις χρησιμοποιούν ελαφρώς διαφορετικά όρια (το API και ορισμένοι πωλητές από τη Μέση Ανατολή χρησιμοποιούν 0,42% ή 0,5% ανάλογα με το πλαίσιο).

Τα εύρη περιεκτικότητας σε θείο ανά τύπο αργού:

Τύπος Αργού	Προέλευση	Περιεκτικότητα σε Θείο	Ταξινόμηση
WTI	ΗΠΑ (Λεκάνη Permian)	0,24%	Sweet
Brent	Βόρεια Θάλασσα	0,37–0,40%	Sweet
Bonny Light	Νιγηρία	0,14%	Very sweet
Arab Light	Σαουδική Αραβία	1,8%	Sour
Arab Heavy	Σαουδική Αραβία	2,8%	Very sour
Mars Blend	ΗΠΑ (Κόλπος του Μεξικού)	2,0%	Sour
Urals	Ρωσία	1,4%	Sour
Basra Heavy	Ιράκ	3,5%	Very sour
Venezuelan Merey	Βενεζουέλα	2,4%	Sour/heavy

Σημειώστε ότι η περιεκτικότητα σε θείο και το ειδικό βάρος API (ελαφρύ vs βαρύ) είναι ανεξάρτητες μετρήσεις. Το Arab Light είναι ελαφρύ βάσει του API (32,8°) αλλά πολύ “sour” — είναι ένα “light sour” αργό. Το Bonny Light είναι και ελαφρύ και sweet. Το Venezuelan Merey είναι και βαρύ και sour.

---

Γιατί το sweet crude απολαμβάνει ένα premium

Τα διυλιστήρια πληρώνουν ένα premium για το sweet crude επειδή είναι φθηνότερο και ευκολότερο να μετατραπεί σε καύσιμα μεταφοράς που πληρούν τα σύγχρονα περιβαλλοντικά πρότυπα.

Κάθε χώρα που καταναλώνει πετρελαϊκά καύσιμα έχει όρια θείου σε αυτά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζει το θείο στο ντίζελ κίνησης στα 10 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο). Οι ΗΠΑ έχουν παρόμοια πρότυπα. Ακόμη και η Κίνα, η οποία ιστορικά επέτρεπε υψηλότερη περιεκτικότητα σε θείο, έχει αυστηροποιήσει σημαντικά τα όρια. Τα ναυτιλιακά καύσιμα έχουν πλέον ένα διεθνώς επιβεβλημένο όριο 0,5% θείου στις περισσότερες περιοχές παγκόσμιου εμπορίου (περισσότερα για αυτό παρακάτω).

Η τήρηση αυτών των ορίων σημαίνει ότι το θείο στο αργό πετρέλαιο πρέπει να απομακρυνθεί κατά τη διαδικασία διύλισης. Εάν ξεκινήσετε με sweet crude με 0,24% θείο, έχετε πολύ ευκολότερη δουλειά για να επιτύχετε προδιαγραφή ντίζελ 10 ppm από ό,τι αν ξεκινήσετε με Arab Heavy με 2,8% θείο.

Τα οικονομικά στοιχεία: Η αποθείωση απαιτεί κεφαλαιουχικές μονάδες διυλιστηρίων (Hydrotreaters) και σημαντική κατανάλωση υδρογόνου. Το υδρογόνο πρέπει να παραχθεί (συνήθως από φυσικό αέριο μέσω αναμόρφωσης μεθανίου με ατμό) και έχει άμεσο κόστος. Η επεξεργασία ενός sour crude μέσω ενός διυλιστηρίου κοστίζει περισσότερο ανά βαρέλι σε υδρογόνο και ενέργεια από ό,τι η επεξεργασία ενός sweet crude — και αυτή η διαφορά κόστους μειώνει άμεσα την αξία του sour crude για τον διυλιστή.

Το premium τιμής για το sweet crude έναντι του αντίστοιχου sour crude κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 2–8 δολαρίων ανά βαρέλι, αν και μπορεί να επεκταθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια περιόδων αυστηρότερης επιβολής περιβαλλοντικών κανονισμών ή διαταραχών στην προσφορά στις αγορές sweet crude.

---

Η διαφορά στη διύλιση: Η αποθείωση εξηγείται

Η αποθείωση (επίσης γνωστή ως υδροαποθείωση ή HDS) είναι η διαδικασία του διυλιστηρίου που απομακρύνει το θείο από τα ρεύματα πετρελαίου. Είναι ο κύριος λόγος που το sour crude κοστίζει περισσότερο στη διύλιση από το sweet crude.

Η διαδικασία λειτουργεί αντιδρώντας τα ρεύματα πετρελαίου με αέριο υδρογόνο σε υψηλή θερμοκρασία και πίεση παρουσία καταλύτη. Οι ενώσεις θείου στο πετρέλαιο αντιδρούν με το υδρογόνο για να σχηματίσουν υδρόθειο (H₂S), το οποίο στη συνέχεια απομακρύνεται ως αέριο. Το H₂S μετατρέπεται σε στοιχειακό θείο (ένα στερεό, εμπορικά πολύτιμο υποπροϊόν) μέσω της διαδικασίας Claus.

Η δομή κόστους της αποθείωσης:

1. Κεφαλαιουχικό κόστος: Μια μονάδα υδροαποθείωσης κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να κατασκευαστεί και απαιτεί περιοδική αντικατάσταση καταλύτη.
2. Κόστος υδρογόνου: Η υδροαποθείωση απαιτεί πολλή χρήση υδρογόνου. Το υδρογόνο παράγεται από φυσικό αέριο, επομένως το κόστος της αποθείωσης εξαρτάται εν μέρει από τις τιμές του φυσικού αερίου.
3. Ενεργειακό κόστος: Η λειτουργία μιας μονάδας υδροαποθείωσης απαιτεί σημαντική θερμότητα — περισσότερη ενέργεια ανά βαρέλι από την απλή απόσταξη.
4. Απώλεια απόδοσης: Μέρος της απόδοσης υδρογονανθράκων χάνεται κατά την υδροαποθείωση (μετατρέπεται σε αέριο αντί για υγρό προϊόν).

Τα διυλιστήρια που επεξεργάζονται sour crude πρέπει να διαθέτουν αυτές τις μονάδες — και πρέπει να τις λειτουργούν συνεχώς. Ένα διυλιστήριο χωρίς επαρκή δυναμικότητα υδροαποθείωσης δεν μπορεί να λάβει sour crude και να παράγει καύσιμα που συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές.

Αυτό δημιουργεί έναν διαχωρισμό της αγοράς: τα σύνθετα διυλιστήρια με πλήρη ικανότητα αποθείωσης μπορούν να αγοράσουν φθηνό sour crude και να επωφεληθούν από το περιθώριο επεξεργασίας. Τα απλά διυλιστήρια πρέπει να αγοράζουν sweet crude ανεξάρτητα από την τιμή, επειδή δεν μπορούν να επεξεργαστούν την sour εναλλακτική λύση.

Η ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ διαθέτει υψηλή συγκέντρωση σύνθετων διυλιστηρίων που χτίστηκαν ειδικά (εν μέρει) για την επεξεργασία φθηνών sour τύπων από τη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ ήταν ιστορικά μεγάλος εισαγωγέας sour βαρέος αργού, ακόμη και όταν ήταν διαθέσιμο εγχώριο sweet crude — τα σύνθετα διυλιστήρια καθιστούσαν την επεξεργασία του κερδοφόρα.

---

IMO 2020: Πώς ένας ναυτιλιακός κανόνας άλλαξε τη ζήτηση αργού

Την 1η Ιανουαρίου 2020, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) εφάρμοσε τον IMO 2020 — ένα νέο παγκόσμιο ανώτατο όριο θείου στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται από την εμπορική ναυτιλία, μειώνοντας το όριο από 3,5% θείο σε 0,5% θείο στις περισσότερες περιοχές εμπορίου (οι Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών έχουν ακόμη αυστηρότερα όρια 0,1%).

Αυτή η ενιαία κανονιστική αλλαγή είχε σημαντικό αντίκτυπο στις αγορές αργού πετρελαίου και μαζούτ.

Πριν από τον IMO 2020: Τα πλοία μπορούσαν να κάψουν μαζούτ υψηλού θείου (HSFO) — το φθηνότερο, πιο βρώμικο κλάσμα καυσίμου στο κάτω μέρος του βαρελιού του διυλιστηρίου — με περιεκτικότητα σε θείο έως 3,5%. Αυτό παρείχε μια αγορά για το υψηλής περιεκτικότητας σε θείο υπολειμματικό μαζούτ που παράγουν τα σύνθετα διυλιστήρια κατά την επεξεργασία του sour crude.

Μετά τον IMO 2020: Τα πλοία πρέπει να καίνε μαζούτ χαμηλού θείου (LSFO, μέγιστο 0,5%) ή να εγκαταστήσουν scrubbers (συστήματα καθαρισμού καυσαερίων που απομακρύνουν το θείο από τα καυσαέρια της καύσης, επιτρέποντας τη συνεχή χρήση HSFO).

Η επίδραση στις αγορές αργού:
– Η ζήτηση για sweet crude αυξήθηκε — επειδή το sweet crude παράγει πιο εύκολα μαζούτ χαμηλού θείου (VLSFO) που χρειάζονταν πλέον τα πλοία.
– Η ζήτηση για HSFO κατέρρευσε — η τιμή του κατέρρευσε σε σχέση με το LSFO καθώς ο ναυτιλιακός τομέας το εγκατέλειψε υπέρ καυσίμων που συμμορφώνονται με τους κανόνες.
– Η έκπτωση στο sour crude διευρύνθηκε προσωρινά — επειδή το μαζούτ υψηλού θείου που παράγεται από sour crude άξιζε ξαφνικά πολύ λιγότερο.

Η αγορά προσαρμόστηκε κατά την περίοδο 2020–2022 καθώς περισσότερα πλοία εγκατέστησαν scrubbers και τα διυλιστήρια αναδιαμορφώθηκαν για να παράγουν περισσότερο VLSFO. Όμως, ο IMO 2020 αποτελεί ένα σαφές παράδειγμα του πώς οι κανονιστικές αλλαγές σε μια αγορά τελικών προϊόντων (ναυτιλιακά καύσιμα) μπορούν να επηρεάσουν τη ζήτηση για τύπους αργού στην αρχή της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η παραγωγή των ΗΠΑ το πρώτο εξάμηνο του 2022 έφτασε περίπου τα 11,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (δεδομένα EIA), κυρίως ελαφρύ sweet shale crude. Οι εισαγωγές αργού των ΗΠΑ την ίδια περίοδο κυμάνθηκαν σε περίπου 6,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με περίπου το 69% αυτών των εισαγωγών να ταξινομούνται ως βαριά ή sour (EIA) — επειδή τα σύνθετα διυλιστήρια της ακτής του Κόλπου των ΗΠΑ ήταν ειδικά διαμορφωμένα για την επεξεργασία εισαγόμενου sour crude, ενώ η εγχώρια παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου κάλυπτε τις ανάγκες σε ελαφρύτερα προϊόντα.

---

Sweet vs Sour: Πού στον κόσμο;

Το sweet και το sour crude δεν προέρχονται από παντού εξίσου. Η γεωγραφία της περιεκτικότητας σε θείο αντικατοπτρίζει τη γεωλογική ιστορία διαφορετικών περιοχών παραγωγής.

Πρωτογενείς Παραγωγοί Sweet Crude

Ηνωμένες Πολιτείες: Η επανάσταση του σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ έχει καταστήσει τις ΗΠΑ τον μεγαλύτερο παραγωγό ελαφρού sweet crude στον κόσμο. Το αργό της λεκάνης Permian (WTI στο Midland) έχει περίπου 0,3% θείο — περιοχή σταθερά “sweet”.

Δυτική Αφρική: Η Νιγηρία και η Αγκόλα παράγουν κυρίως ελαφρά sweet crudes (Bonny Light με 0,14% θείο; Girassol της Αγκόλας με 0,34%). Αυτοί οι τύποι της Δυτικής Αφρικής επιζητούνται από ευρωπαϊκά και ασιατικά διυλιστήρια που χρειάζονται sweet crude.

Βόρεια Θάλασσα: Το Brent και οι συνοδευτικοί τύποι BFOET είναι όλοι sweet (εύρος 0,3–0,5%). Το αργό της Βόρειας Θάλασσας είναι ελαφρύ και sweet, γεγονός που στηρίζει τη χρήση του ως παγκόσμιο benchmark.

Λιβύη και Αλγερία: Παραγωγοί της Μεσογείου με πολύ sweet crudes — μερικοί από τους τύπους με το χαμηλότερο θείο παγκοσμίως. Το αργό Sarir της Λιβύης έχει κάτω από 0,1% θείο.

Πρωτογενείς Παραγωγοί Sour Crude

Μέση Ανατολή: Η μεγαλύτερη περιοχή παραγωγής στον κόσμο είναι επίσης κυρίως sour. Arab Light (1,8%), Arab Medium (2,6%), Arab Heavy (2,8%) της Σαουδικής Αραβίας; Kuwait Export (2,5%); Basra Heavy του Ιράκ (3,5%); Abu Dhabi Marine Areas (2,0%). Τα εξαγόμενα crudes του Ιράν είναι επίσης κυρίως sour.

Ρωσία: Το Urals blend (1,4%) και το Siberian Light (0,4% — οριακό) είναι τα κύρια εξαγόμενα crudes της Ρωσίας. Το Urals είναι ένα sour crude που ιστορικά κατευθυνόταν σε ευρωπαϊκά διυλιστήρια διαμορφωμένα για την επεξεργασίά του. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις επακόλουθες κυρώσεις, τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια αντικατέστησαν το Urals με sour τύπους από τη Μέση Ανατολή — αποδεικνύοντας πώς η γεωπολιτική μπορεί να αναδιαρθρώσει απότομα τις εμπορικές ροές sweet-sour crude.

Καναδάς: Τα crudes από άμμο πετρελαίου (Western Canadian Select) είναι και βαριά και sour — ένας συνδυασμός που απαιτεί τη σύνθετη διαμόρφωση διυλιστηρίου από όλες.

Βενεζουέλα: Ομοίως βαρύ και sour — το Merey (2,4% θείο) είναι ο κύριος εξαγόμενος τύπος.

Κόλπος του Μεξικού (ΗΠΑ): Ακόμη και στον κορυφαίο παραγωγό sweet crude στον κόσμο, ορισμένα κοιτάσματα στον Κόλπο του Μεξικού παράγουν sour crude. Το Mars Blend — ένα sour crude του Κόλπου των ΗΠΑ — με 2,0% θείο είναι το κύριο benchmark sour των ΗΠΑ.

---

WTI, Brent, Mars Blend: Πραγματικά benchmarks sweet/sour

Η κατανόηση του πώς συγκεκριμένα crudes τοποθετούνται στο φάσμα sweet-sour βοηθά στη μετάφραση αφηρημένων ταξινομήσεων ποιότητας σε πραγματικές εμπορικές αναφορές.

WTI (West Texas Intermediate): 0,24% θείο. Το πιο sweet από τα κύρια παγκόσμια benchmarks. Παράδοση στο Cushing της Οκλαχόμα. Τιμή στο NYMEX.

Brent (καλάθι BFOET): 0,37–0,40% θείο. Ελαφρύ και sweet; το παγκόσμιο benchmark. Τιμή στο ICE.

Mars Blend: 2,0% θείο. Ένα sour crude από τον Κόλπο του Μεξικού των ΗΠΑ, API 30° (μεσαίου βάρους). Παράγεται από το σύστημα αγωγών Mars Ursa στον Κόλπο. Το Mars είναι το κύριο εγχώριο benchmark sour των ΗΠΑ — χρησιμοποιείται ως αναφορά τιμολόγησης για την προσφορά sour crude στην ακτή του Κόλπου.

Arab Light: 1,8% θείο. Ο τύπος με τις περισσότερες εξαγωγές από τη Σαουδική Αραβία. Ελαφρύ βάσει API (32,8°) αλλά ξεκάθαρα sour. Τιμολογείται ως επίσημες τιμές πώλησης (OSPs) που καθορίζονται μηνιαίως από τη Saudi Aramco ως διαφορικά σε σχέση με benchmarks (Brent για πωλήσεις στην Ευρώπη, Oman/Dubai για πωλήσεις στην Ασία).

Urals: 1,4% θείο. Το κύριο εξαγόμενο μείγμα της Ρωσίας. Πριν από τις κυρώσεις του 2022, το κύριο sour crude για τα σύνθετα διυλιστήρια της Ευρώπης.

---

Ο παράγοντας TAN: Η τρίτη διάσταση ποιότητας του αργού

Η περιεκτικότητα σε θείο και το ειδικό βάρος API είναι οι δύο κύριες διαστάσεις ποιότητας, αλλά το αργό πετρέλαιο έχει ένα τρίτο χαρακτηριστικό που έχει σημασία για ορισμένα διυλιστήρια: τον Συνολικό Αριθμό Οξέος (Total Acid Number – TAN).

Ο TAN μετρά την οξύτητα του αργού πετρελαίου, συγκεκριμένα την παρουσία ναφθενικών οξέων — οργανικών οξέων που εμφανίζονται φυσικά σε ορισμένους τύπους αργού. Ένα αργό με υψηλό TAN είναι άκρως όξινο.

Γιατί ο TAN έχει σημασία: Το αργό με υψηλό TAN διαβρώνει επιθετικά τον χαλύβδινο εξοπλισμό του διυλιστηρίου — ιδιαίτερα τους εναλλάκτες θερμότητας, τους σωλήνες κλιβάνων και τα εσωτερικά μέρη της στήλης απόσταξης. Ένα διυλιστήριο που δεν είναι εξοπλισμένο με μεταλλουργία ανθεκτική στα οξέα δεν μπορεί να επεξεργαστεί με ασφάλεια αργό με υψηλό TAN χωρίς να διακινδυνεύσει ζημιές στον εξοπλισμό, διαρροές και πιθανώς καταστροφική αστοχία.

Τα αργά με υψηλό TAN είναι συνήθως:
– Βαριά: Οι ίδιες γεωλογικές συνθήκες που παράγουν βαρύ αργό συχνά παράγουν αργό με υψηλό TAN.
– Όξινα: TAN πάνω από 0,5 mg KOH/g θεωρείται γενικά υψηλό.

Παραδείγματα αργών με υψηλό TAN:
– Alba (Ισημερινή Γουινέα): TAN ~3,5 — ένα από τα αργά με τον υψηλότερο TAN που παράγονται εμπορικά.
– Doba (Τσαντ): TAN ~4,0.
– Βαριά crudes της Καλιφόρνια: Ορισμένα βαριά crudes από την κοιλάδα San Joaquin έχουν αυξημένο TAN.

Τα crudes με υψηλό TAN πωλούνται με εκπτώσεις επειδή μόνο διυλιστήρια με μεταλλουργία ανθεκτική στα οξέα (συχνά Alloy 400 ή παρόμοια) μπορούν να τα επεξεργαστούν με ασφάλεια. Αυτό δημιουργεί μια εξειδικευμένη αγορά αγοραστών — τα σύνθετα διυλιστήρια με τον κατάλληλο εξοπλισμό μπορούν να κερδίσουν εξαιρετικά περιθώρια κέρδους σε αργό με υψηλό TAN και έκπτωση; άλλα διυλιστήρια πρέπει να αρνηθούν ανεξάρτητα από την τιμή.

Η διάσταση TAN προσθέτει έναν τρίτο άξονα στην αξιολόγηση ποιότητας του αργού παράλληλα με το ειδικό βάρος API και την περιεκτικότητα σε θείο. Ένα αργό μπορεί να είναι ελαφρύ-sweet-χαμηλού TAN (η καλύτερη περίπτωση), βαρύ-sour-υψηλού TAN (η πιο απαιτητική), ή οποιοσδήποτε συνδυασμός των τριών.

---

Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί το H₂S είναι επικίνδυνο στον χειρισμό του sour crude;

Το υδρόθειο (H₂S) είναι ένα άχρωμο αέριο που μυρίζει σαν κλούβια αυγά σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Στα 50 ppm προκαλεί πονοκεφάλους και ζάλη; στα 500 ppm προκαλεί ταχεία απώλεια των αισθήσεων; σε συγκεντρώσεις άνω των 1.000 ppm μπορεί να είναι ακαριαία θανατηφόρο. Το sour crude απελευθερώνει H₂S υπό ορισμένες συνθήκες — ιδιαίτερα όταν θερμαίνεται ή όταν πέφτει η πίεση. Όλες οι εγκαταστάσεις που χειρίζονται sour crude απαιτούν εξοπλισμό ανίχνευσης H₂S, αναπνευστικές συσκευές σε ετοιμότητα και αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας.

Το υψηλότερο θείο σημαίνει πάντα χαμηλότερη τιμή;

Γενικά ναι, αλλά η διαφορά τιμής δεν είναι σταθερή — εξαρτάται από τη δυναμικότητα του διυλιστηρίου. Όταν πολλά σύνθετα διυλιστήρια κυνηγούν περιορισμένη προσφορά sour crude, η έκπτωση στο sour μειώνεται. Όταν η προσφορά sour crude είναι άφθονη σε σχέση με τη δυναμικότητα των σύνθετων διυλιστηρίων, η έκπτωση διευρύνεται. Οι κανονιστικές αλλαγές (όπως ο IMO 2020) μπορούν να αλλάξουν την αξία των υποπροϊόντων που σχετίζονται με το θείο (μαζούτ) και επομένως να αλλάξουν έμμεσα το spread τιμής sweet-sour.

Πώς επιτρέπουν τα scrubbers στα πλοία να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν sour καύσιμα;

Ένα scrubber (επίσημα Σύστημα Καθαρισμού Καυσαερίων, ή EGCS) απομακρύνει το διοξείδιο του θείου από τα καυσαέρια του πλοίου μετά την καύση. Αυτό επιτρέπει στο πλοίο να κάψει HSFO (μαζούτ υψηλού θείου) και να εκπέμψει καυσαέρια που συμμορφώνονται με το ανώτατο όριο θείου 0,5% του IMO 2020 για το καύσιμο που καίγεται. Περίπου 4.000–5.000 πλοία εγκατέστησαν scrubbers έως το 2020–2022, αντιπροσωπεύοντας μια σημαντική μειοψηφία του παγκόσμιου στόλου. Τα πλοία με scrubbers μπορούν να εκμεταλλευτούν την έκπτωση τιμής μεταξύ HSFO και VLSFO.

Πώς απομακρύνεται φυσικά το θείο από το αργό κατά τη διύλιση;

Μέσω υδροαποθείωσης (HDS) — αντιδρώντας το ρεύμα πετρελαίου με υδρογόνο υπό υψηλή πίεση και θερμοκρασία πάνω από έναν καταλύτη. Οι ενώσεις θείου αντιδρούν με το υδρογόνο για να σχηματίσουν αέριο H₂S, το οποίο απομακρύνεται και στη συνέχεια μετατρέπεται σε στοιχειακό θείο (χρησιμοποιείται στην παραγωγή λιπασμάτων και στη χημική βιομηχανία). Το υδρογόνο που χρησιμοποιείται στην υδροαποθείωση αποτελεί μεγάλο κόστος παραγωγής — συνήθως παράγεται από φυσικό αέριο.

Μπορεί ένα διυλιστήριο να αλλάζει μεταξύ επεξεργασίας sweet και sour crude;

Μόνο εν μέρει. Ένα διυλιστήριο σχεδιασμένο κυρίως για sweet crude μπορεί να επεξεργαστεί περιορισμένες ποσότητες sour crude, αλλά η δυναμικότητα υδροαποθείωσής του περιορίζει το πόσο sour crude μπορεί να διαχειριστεί πριν υποβαθμιστεί η ποιότητα του προϊόντος. Τα σύνθετα διυλιστήρια που έχουν σχεδιαστεί για sour crude διαθέτουν πλεονάζουσα δυναμικότητα υδροαποθείωσης και μπορούν εύκολα να μεταβούν σε sweet crude — αν και ενδέχεται να μην χρειάζονται την πλήρη δυναμικότητα όταν επεξεργάζονται πιο “γλυκές” πρώτες ύλες. Οι αλλαγές αργού περιορίζονται από τον φυσικό εξοπλισμό, όχι μόνο από τα σήματα τιμών.

---

Βασικά Συμπεράσματα

• Το sweet crude περιέχει λιγότερο από 0,5% θείο; το sour crude περιέχει 0,5% ή περισσότερο — αυτό είναι το όριο των συμβολαίων NYMEX και η τυπική διαχωριστική γραμμή του κλάδου.
• Η ορολογία “sweet” και “sour” ξεκίνησε από τους ερευνητές του 19ου αιώνα που δοκίμαζαν κυριολεκτικά το αργό: το αργό χαμηλού θείου είχε λιγότερο πικρή γεύση.
• Το sweet crude απολαμβάνει ένα premium επειδή απαιτεί λιγότερη επεξεργασία υδροαποθείωσης — εξοικονομώντας κεφαλαιουχικό κόστος, κόστος υδρογόνου και απώλεια απόδοσης στο διυλιστήριο.
• Η αποθείωση (υδροαποθείωση) μετατρέπει τις ενώσεις θείου σε αέριο H₂S, το οποίο στη συνέχεια μετατρέπεται σε στοιχειακό θείο; η διαδικασία απαιτεί σημαντικές εισροές υδρογόνου και ενέργειας.
• Ο IMO 2020 — το παγκόσμιο ανώτατο όριο 0,5% θείου στα ναυτιλιακά καύσιμα που τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2020 — μετέφερε τη ζήτηση μακριά από το μαζούτ υψηλού θείου προς τύπους αργού χαμηλού θείου, διευρύνοντας προσωρινά τη διαφορά τιμής sweet-sour.
• Η εγχώρια παραγωγή των ΗΠΑ (~11,1M βαρέλια/ημέρα το α’ εξάμηνο 2022) είναι κυρίως ελαφρύ sweet; οι εισαγωγές των ΗΠΑ (~6,3M βαρέλια/ημέρα, 69% βαριά/sour) εξυπηρετούν σύνθετα διυλιστήρια στην ακτή του Κόλπου, κατασκευασμένα ειδικά για την επεξεργασία sour crude.
• Ο Συνολικός Αριθμός Οξέος (TAN) είναι η τρίτη διάσταση ποιότητας του αργού πετρελαίου μαζί με το ειδικό βάρος API και την περιεκτικότητα σε θείο — τα αργά με υψηλό TAN διαβρώνουν τον τυπικό χαλύβδινο εξοπλισμό και πωλούνται με περαιτέρω έκπτωση σε αγοραστές με εξειδικευμένη μεταλλουργία διυλιστηρίου.

Related Reading

To deepen your understanding of the topics covered in this article, explore these related guides: a deeper look at how sulphur is measured and priced, the other quality axis refineries use when selecting feedstock and the logistics chain that connects different grades to their end markets.