Sejarah Harga Komoditi: Kitaran Super, Kejutan Harga, dan Pendorong Trend Jangka Panjang

Definisi sejarah harga komoditi
Harga komoditi bergerak melalui kitaran jangka panjang — sering dipanggil kitaran super — yang berlangsung selama 10-20 tahun dan didorong oleh perubahan struktur utama dalam penawaran dan permintaan global. Di antara kitaran super, harga komoditi menghabiskan tempoh yang panjang dalam pasaran menurun (bear market) apabila penawaran meningkat untuk memenuhi permintaan. Episod utama yang membentuk pasaran komoditi moden ialah kejutan minyak OPEC tahun 1970-an, pasaran menurun komoditi 1980-an-1990-an, kitaran super dipacu China tahun 2000-an, krisis kewangan 2008, dan kejutan berkembar tahun 2020-an iaitu keruntuhan permintaan akibat COVID serta krisis tenaga Rusia-Ukraine 2022.

---

Jadual Kandungan

1. Apakah Kitaran Super Komoditi?
2. Lonjakan Pembinaan Semula Pasca-Perang Dunia II (1945–1960-an)
3. Kitaran Super Komoditi 1970-an: Kejutan Minyak dan Lonjakan Harga Makanan
4. Pasaran Menurun 1980-an–1990-an: Komoditi Murah dan Era Lambakan
5. Kitaran Super 3: Lonjakan Komoditi China (2000–2011)
6. Krisis Kewangan 2008: Kejatuhan Komoditi Paling Mendadak
7. Dekad yang Hilang: Pasaran Menurun Komoditi 2012–2020
8. Keruntuhan dan Pemulihan COVID (2020–2021)
9. Kejutan Komoditi 2022: Rusia, Ukraine, dan Krisis Tenaga
10. Cara Mengakses Data Harga Komoditi Sejarah
11. Soalan Lazim
12. Rumusan Utama

---

Apakah Kitaran Super Komoditi?

Kitaran super komoditi ialah tempoh jangka panjang selama sedekad dengan harga komoditi yang melebihi trend, didorong oleh perubahan struktur dalam penawaran dan permintaan global. Kitaran super berbeza daripada volatiliti harga biasa dalam dua aspek utama:

1. Tempoh: lonjakan harga biasa berlangsung selama beberapa minggu hingga bulan; kitaran super berlangsung 10-20 tahun
2. Punca: kitaran super didorong oleh perubahan dalam asas struktur penawaran atau permintaan — perindustrian ekonomi utama, teknologi baharu yang mencipta permintaan material yang besar, atau perubahan kekal dalam pengeluaran tenaga

Istilah ini dipopularkan dalam penyelidikan akademik dan pelaburan pada awal 2000-an, apabila penganalisis cuba menjelaskan mengapa harga komoditi telah meningkat selama bertahun-tahun dan kelihatan akan berterusan. Pengenalpastian retrospektif kitaran super sebelum ini menyediakan satu rangka kerja.

Corak kitaran super:
– Fasa 1 (lonjakan): Pertumbuhan permintaan struktur melebihi kapasiti penawaran. Harga meningkat. Pelaburan perlombongan dan pengeluaran menjadi perlahan kerana kapasiti mengambil masa bertahun-tahun untuk dibina.
– Fasa 2 (puncak): Harga pada paras tertinggi kitaran menarik pelaburan besar dalam kapasiti baharu. Pengeluaran berkembang.
– Fasa 3 (menurun): Penawaran baharu tiba serentak, seringkali secara berlebihan. Pertumbuhan permintaan menjadi sederhana. Harga jatuh selama bertahun-tahun.
– Fasa 4 (palung): Harga rendah memaksa kapasiti kos tinggi ditutup. Pelaburan terhenti. Asas untuk kitaran seterusnya dibina.

Konsep ini berguna untuk memahami trend harga jangka panjang tetapi agak dipertikaikan — mengenal pasti kitaran super dalam masa nyata adalah sukar; periodisasi dan penyebabnya sering diperdebatkan. Namun, rangka kerja ini membantu menjelaskan mengapa pasaran komoditi bergerak dengan cara yang sering berlarutan lebih lama daripada yang dicadangkan oleh model asas.

---

Lonjakan Pembinaan Semula Pasca-Perang Dunia II (1945–1960-an)

Perang Dunia II memusnahkan sebahagian besar infrastruktur perindustrian Eropah dan Asia. Pembinaan semula pasca-perang mencipta permintaan berterusan untuk keluli, tembaga, aluminium, kayu balak, dan komoditi pertanian.

Pelan Marshall (1948-1952) menyuntik $13 bilion (kira-kira $150 bilion dalam nilai semasa) ke dalam pembinaan semula Eropah — diterjemahkan secara langsung kepada permintaan komoditi. Pembinaan semula asas perkilangan Jepun dari tahun 1950-an dan seterusnya menambah permintaan perindustrian Asia lagi.

Harga komoditi sepanjang tahun 1950-an dan awal 1960-an mencerminkan permintaan pembinaan semula ini. Sistem kewangan Bretton Woods (kadar pertukaran tetap, dolar dipatok kepada emas) memberikan kestabilan harga yang menghalang lonjakan komoditi didorong inflasi yang berlaku kemudian.

Kisah komoditi paling penting dalam era ini bukanlah lonjakan harga tetapi pembinaan industri minyak moden. Penemuan minyak Timur Tengah di Arab Saudi, Kuwait, Iran, dan Iraq — disokong oleh pelaburan syarikat minyak AS dan Eropah — menubuhkan infrastruktur penawaran yang akan menguasai tenaga global sepanjang abad ke-20. The Seven Sisters (Standard Oil, Shell, BP, dan lain-lain) mengawal kebanyakan pengeluaran ini sepanjang 1960-an, mengekalkan harga minyak yang agak stabil dan rendah (di bawah $3/tong dalam terma nominal sepanjang 1960-an).

Harga komoditi pertanian sepanjang 1950-an-1960-an dibentuk oleh dasar ladang AS — sokongan harga komoditi, program pengurusan bekalan (kuota pengeluaran, peruntukan keluasan tanah), dan program bantuan makanan mencipta pasaran terkawal yang meredam pengaruh dinamik pasaran bebas penawaran/permintaan.

---

Kitaran Super Komoditi 1970-an: Kejutan Minyak dan Lonjakan Harga Makanan

Tahun 1970-an merupakan dekad yang mengajar pasaran komoditi tentang risiko geopolitik, ketidakstabilan kewangan, dan penumpuan bekalan.

Pengakhiran Bretton Woods (1971): Presiden Nixon menggantung kebolehupayaan dolar untuk ditukar kepada emas pada Ogos 1971 — “Kejutan Nixon.” Keruntuhan sistem kadar pertukaran tetap membolehkan dolar menyusut nilai dan inflasi memecut. Memandangkan komoditi dihargakan dalam dolar, penyusutan nilai dolar menolak harga komoditi lebih tinggi dalam terma nominal sepanjang dekad tersebut.

Embargo Minyak Arab 1973: Pada Oktober 1973, ahli Arab OPEC menggantung eksport minyak ke Amerika Syarikat, Belanda, dan negara lain yang menyokong Israel dalam Perang Yom Kippur. Harga minyak meningkat empat kali ganda daripada kira-kira $3 kepada $12/tong dalam masa beberapa bulan. Barisan panjang di stesen minyak AS menjadi salah satu imej yang mendefinisikan dekad tersebut.

Revolusi Iran 1979 dan Kejutan Minyak Kedua: Kejatuhan Shah Iran dan revolusi seterusnya mengganggu pengeluaran minyak Iran (yang berjumlah kira-kira 6 juta tong/hari). Perang Iran-Iraq (1980-1988) menambah gangguan selanjutnya. Harga minyak meningkat daripada ~$13 pada 1978 kepada ~$35/tong menjelang 1980 — kira-kira $125 dalam dolar 2024.

Dua kejutan minyak bersama-sama mempunyai kesan mendalam terhadap ekonomi global: ia mendorong inflasi meningkat dengan tajam, menyumbang kepada kemerosotan ekonomi 1970-an (stagflasi), dan mencetuskan pelaburan besar dalam kecekapan tenaga serta sumber tenaga alternatif.

Lonjakan harga makanan 1972-1974: Pada 1972, cuaca buruk menjejaskan pengeluaran bijirin Soviet. USSR melakukan pembelian besar-besaran gandum AS yang tidak dijangka atau didedahkan oleh kerajaan AS lebih awal — “Rompakan Bijirin Besar.” Harga gandum AS meningkat dua kali ganda dalam beberapa bulan; harga makanan global melonjak. Episod ini menunjukkan bagaimana kejutan permintaan daripada negara pengimport besar (Rusia jarang menjadi pengimport penting sebelum ini) boleh menjejaskan pasaran komoditi.

---

Pasaran Menurun 1980-an–1990-an: Komoditi Murah dan Era Lambakan

Kitaran super komoditi 1970-an menanam benih pembalikannya sendiri — corak yang berulang sepanjang sejarah pasaran komoditi.

Respons penawaran terhadap harga tinggi: Harga minyak yang tinggi pada 1970-an mencetuskan pelaburan besar dalam pengeluaran bukan OPEC. Minyak Laut Utara (UK dan Norway) mula dikeluarkan dalam jumlah besar dari akhir 1970-an. Pengeluaran Alaskan North Slope mencapai kemuncak pada 1988. Pengeluaran Mexico berkembang. Pengeluaran domestik AS meningkat. Menjelang 1983-1986, OPEC kehilangan bahagian pasaran kepada penawaran bukan OPEC.

Kejatuhan harga minyak 1986: Arab Saudi, setelah memotong pengeluaran berulang kali untuk menyokong harga sementara kehilangan bahagian pasaran, mengubah haluan pada akhir 1985 dan meningkatkan pengeluaran. Pasaran minyak jatuh daripada ~$30 kepada di bawah $10/tong menjelang April 1986 — kejatuhan yang kekal sebagai salah satu yang paling mendadak dalam sejarah pasaran minyak. Minyak murah menekan bukan sahaja pasaran minyak tetapi kos tenaga secara amnya, membolehkan pengembangan ekonomi 1980-an-1990-an.

Lebihan pertanian: Subsidi ladang AS dan EU serta penambahbaikan teknologi (varieti Revolusi Hijau, baja yang lebih baik, pengairan diperluas) mendorong produktiviti pertanian lebih tinggi sepanjang 1980-an. Stok bijirin global berkembang ke tahap rekod. AS membayar petani untuk tidak menanam. Harga komoditi pertanian sebenar cenderung menurun sepanjang kebanyakan tahun 1980-an dan 1990-an.

Logam pada 1990-an: Keruntuhan Kesatuan Soviet (1991) menambah pengeluaran logam Soviet ke pasaran dunia — terutamanya aluminium. Pelebur aluminium era Soviet yang besar dan disubsidi tenaga di Siberia menghasilkan pada kos yang tidak relevan dengan ekonomi pasaran, membanjiri pasaran aluminium dunia. Harga aluminium LME jatuh ke paras terendah dalam berbilang tahun. Krisis kewangan Asia 1997-1998 menjejaskan permintaan komoditi merentasi logam dan tenaga, memanjangkan pasaran menurun.

Tembaga pada $0.60/lb: Menjelang akhir 1998-1999, tembaga LME telah jatuh kepada kira-kira $0.60/paun — tahap yang menyebabkan kebanyakan lombong tidak menguntungkan dan mencetuskan pengurangan pengeluaran yang ketara. Ini menetapkan titik permulaan untuk memahami betapa dramatiknya lonjakan dipacu China seterusnya.

---

Kitaran Super 3: Lonjakan Komoditi China (2000–2011)

Tiada peristiwa tunggal dalam sejarah pasaran komoditi moden yang boleh dibandingkan dengan perindustrian China. Antara 2000 dan 2011, permintaan China untuk hampir setiap bahan mentah berkembang pada kadar yang tidak pernah dilihat dunia daripada satu ekonomi.

Skala perindustrian China: Pada 2000, China menggunakan kira-kira 13% tembaga global, 20% keluli global, dan 15% tenaga global. Menjelang 2010, bahagian tersebut telah meningkat kepada kira-kira 40% (tembaga), 45% (keluli), dan 20% (tenaga). Pertumbuhan mutlak dalam permintaan — bukan sekadar bahagian — adalah sangat mengejutkan.

Pendorongnya:
– Pembandaran: beratus-ratus juta orang berpindah dari kawasan luar bandar ke bandar, memerlukan perumahan, jalan raya, kilang, dan utiliti
– Pelaburan perkilangan: China menjadi kilang dunia, memerlukan keluli, aluminium, tembaga, dan plastik
– Infrastruktur: lebuh raya, lapangan terbang, grid kuasa, rangkaian kereta api — semuanya intensif dalam logam dan tenaga
– Hartanah: lonjakan pembinaan China menggunakan lebih banyak keluli dan simen daripada mana-mana negara lain yang pernah digunakan

Pergerakan harga komoditi 2001-2011:
– Tembaga: daripada ~$0.60/lb (2001) kepada ~$4.60/lb (puncak 2011) — kira-kira 7× dalam 10 tahun
– Minyak mentah: daripada ~$20-25/tong (2001-2002) kepada $147/tong (puncak Julai 2008)
– Jagung: daripada ~$2.00/bushel (awal 2000-an) kepada puncak melebihi $7.50-8.00/bushel
– Bijih besi: daripada ~$12/tan (harga penanda aras awal 2000-an) kepada ~$180-190/tan (puncak 2011)
– Arang batu: arang batu terma daripada $30-40/tan kepada $130+ setiap tan pada puncak

Respons perlahan penawaran: penawaran komoditi tidak boleh bertindak balas terhadap isyarat harga dengan serta-merta. Lombong tembaga mengambil masa 5-10 tahun dari penemuan hingga pengeluaran. Lombong arang batu memerlukan pembangunan bertahun-tahun. Infrastruktur pelabuhan bijih besi mengambil masa bertahun-tahun untuk dibina. Penawaran cuba bertindak balas terhadap harga yang meningkat tetapi secara konsisten ketinggalan di belakang permintaan, mengekalkan harga tinggi sepanjang dekad tersebut.

Lonjakan komoditi sekunder — pertanian: Kemakmuran China yang meningkat meningkatkan penggunaan protein (lebih banyak daging, yang memerlukan bijirin makanan), dan mandat biofuel di AS dan EU mencipta permintaan tambahan untuk jagung (etanol AS) dan minyak sayuran (biodiesel EU). Krisis harga makanan 2007-2008 menyaksikan harga komoditi pertanian global melonjak dengan tajam, menyumbang kepada ketidakamanan makanan di negara membangun yang bergantung kepada import.

---

Krisis Kewangan 2008: Kejatuhan Komoditi Paling Mendadak

Minyak mencecah $147/tong pada 11 Julai 2008 — harga nominal tertinggi dalam sejarah sehingga ketika itu. Menjelang Disember 2008, ia telah jatuh kepada $32/tong. Dalam masa lima bulan, minyak kehilangan hampir 80% nilainya.

Kejatuhan Lehman Brothers 2008 mencetuskan kemelesetan global yang diselaraskan — yang terburuk sejak 1930-an. Permintaan komoditi jatuh di mana-mana secara serentak. Kewangan perdagangan terhenti (surat kredit sukar diperoleh selama beberapa minggu selepas Lehman). Jumlah perdagangan global merosot. Kapal terpaksa berlabuh kerana tiada kargo untuk dibawa.

Kejatuhan harga komoditi secara menyeluruh:
– Tembaga jatuh daripada ~$4.00/lb kepada ~$1.25/lb antara Julai dan Disember 2008
– Jagung jatuh daripada ~$7.50/bushel kepada ~$3.50/bushel
– Baltic Dry Index (indeks kadar perkapalan) jatuh daripada puncak 11,793 pada Mei 2008 kepada 663 pada Disember 2008 — kejatuhan 94%

Kelajuan kejatuhan mencerminkan kedudukan spekulatif yang berlebihan (dana komoditi sangat memegang posisi beli), permintaan dipacu kredit yang hilang dengan pengecutan kredit, dan keruntuhan sebenar dalam kewangan perdagangan global serta aktiviti perkapalan.

Pemulihan: tindak balas dasar — pelonggaran kewangan global yang tidak pernah berlaku sebelum ini, rangsangan China kira-kira $586 bilion (diumumkan November 2008), dan TARP AS — mula mengembalikan permintaan komoditi menjelang pertengahan 2009. Pemulihan berlaku pantas bagi komoditi: tembaga kembali melebihi $3.00/lb menjelang awal 2010, dan harga minyak pulih kepada $80-100/tong menjelang 2010-2011 apabila permintaan China menyambung semula pertumbuhan strukturnya.

---

Dekad yang Hilang: Pasaran Menurun Komoditi 2012–2020

Selepas puncak kitaran super dipacu China dan pemulihan krisis 2008, pasaran komoditi memasuki pasaran menurun yang berpanjangan. Pelaburan penawaran yang dicetuskan oleh harga tinggi semasa lonjakan 2000-an mula menghasilkan — dan menghasilkan terlalu banyak.

Gelombang pelaburan perlombongan dan tenaga: antara 2010 dan 2014, syarikat perlombongan dan pengeluar minyak melabur pada kadar yang tidak pernah dilihat oleh industri. BHP, Rio Tinto, Vale, dan Glencore semuanya melabur berbilion-bilion dalam pengembangan tembaga, bijih besi, dan arang batu. Revolusi minyak syal AS — yang dibuka oleh retakan hidraulik (fracking) dan penggerudian mendatar — meningkatkan pengeluaran minyak AS daripada 5 juta tong/hari pada 2008 kepada hampir 13 juta tong/hari menjelang 2019.

Akibat lebihan penawaran: menjelang 2014-2016, banyak daripada penawaran baharu ini telah tiba. Pada masa yang sama, kadar pertumbuhan China perlahan daripada 10%+ pada awal 2000-an kepada 6-7%. Penawaran berkembang lebih cepat daripada permintaan. Harga jatuh.

Pencapaian penting pasaran menurun:
– Minyak: jatuh daripada ~$115/tong (Jun 2014) kepada di bawah $27/tong (Januari 2016) — kejatuhan 77% dalam 18 bulan, didorong oleh tindakan OPEC yang enggan memotong pengeluaran untuk mempertahankan bahagian pasaran terhadap syal AS
– Bijih besi: jatuh daripada $190/tan (2011) kepada di bawah $38/tan (Disember 2015)
– Tembaga: jatuh daripada $4.60/lb (2011) kepada $1.96/lb (Januari 2016)
– Arang batu: arang batu terma jatuh daripada $125/tan kepada di bawah $50/tan

Muflis perlombongan: pasaran menurun mendorong banyak penutupan lombong dan muflis syarikat. Peabody Energy (syarikat arang batu AS terbesar) memfailkan muflis pada 2016. Banyak syarikat perlombongan junior terhapus. Pemotongan pengeluaran akhirnya mula mengimbangi semula pasaran.

---

Keruntuhan dan Pemulihan COVID (2020–2021)

Pandemik COVID-19 mencetuskan keruntuhan permintaan suku tahunan paling mendadak dalam sejarah pasaran komoditi. Permintaan minyak global jatuh kira-kira 30 juta tong/hari pada April 2020 — kira-kira 30% daripada jumlah penggunaan — apabila penerbangan terhenti, pemanduan berkurangan, dan aktiviti perindustrian merosot.

Niaga hadapan minyak mentah WTI diniagakan pada negatif $37.63/tong pada 20 April 2020 — kali pertama dalam sejarah komoditi utama diniagakan pada nilai negatif. Ruang simpanan penuh; tiada siapa yang boleh mengambil penghantaran.

Tetapi kisah komoditi 2020-2021 akhirnya ditentukan oleh kelajuan dan ketidaksamaan pemulihan, bukan oleh keruntuhan:

• Permintaan barangan fizikal melonjak apabila COVID mengubah perbelanjaan pengguna daripada perkhidmatan (restoran, perjalanan) kepada barangan (pembaikan rumah, elektronik, peralatan kecergasan). Ini mendorong permintaan untuk tembaga (elektronik, pendawaian), kayu balak, aluminium, dan produk yang bergantung kepada semikonduktor.
• Penawaran lambat pulih: lombong yang ditutup semasa perintah kawalan pergerakan mengambil masa berbulan-bulan untuk dimulakan semula. Perkapalan kontena terganggu teruk. Kesesakan rantaian bekalan mencipta kekurangan produk tertentu yang menguatkan permintaan komoditi.
• Rangsangan kerajaan: AS, EU, dan China semuanya melancarkan rangsangan fiskal besar-besaran — perbelanjaan infrastruktur, cek pengguna, faedah pengangguran yang diperluas — yang menyokong permintaan komoditi.

Menjelang akhir 2020 dan sepanjang 2021, kebanyakan harga komoditi telah pulih ke atau melebihi tahap pra-COVID:
– Tembaga mencecah $10,000/tan pada Mei 2021 — paras tertinggi sepanjang masa yang baharu
– Niaga hadapan kayu balak AS (proksi untuk permintaan perumahan AS) melonjak ke paras luar biasa sebelum jatuh apabila kapasiti kilang papan mencukupi
– Harga komoditi pertanian meningkat dengan tajam disebabkan pembelian kukuh China dan gangguan rantaian bekalan

---

Kejutan Komoditi 2022: Rusia, Ukraine, dan Krisis Tenaga

Pencerobohan Rusia ke atas Ukraine pada 24 Februari 2022 merupakan gangguan bekalan komoditi terbesar sejak kejutan minyak 1970-an.

Peranan Rusia dalam bekalan komoditi global:
– Minyak: pengeksport kedua terbesar dunia, kira-kira 5-7 juta tong/hari eksport minyak mentah dan produk
– Gas asli: pembekal gas utama Eropah melalui saluran paip; ~40% import gas EU sebelum pencerobohan
– Gandum: pengeksport terbesar dunia, ~20-25% perdagangan global
– Baja: pengeksport utama urea, ammonium nitrat, dan potasy
– Aluminium, nikel, paladium: bahagian ketara bekalan global
– Arang batu: pembekal ketara kepada Eropah dan Asia

Gabungan sekatan, pengelakan pembeli secara sukarela terhadap komoditi Rusia, dan gangguan bekalan dari zon perang mencipta kejutan serentak merentasi pelbagai pasaran komoditi:

• Gas asli di Eropah: harga gas EU TTF meningkat daripada ~€25/MWh pada awal 2022 kepada lebih €340/MWh pada Ogos 2022 — lonjakan 13×. Isi rumah dan industri Eropah menghadapi peningkatan kos tenaga yang dahsyat.
• Minyak mentah: Brent meningkat kepada $139/tong pada Mac 2022 — tertinggi sejak 2008
• Gandum: gandum CBOT meningkat daripada ~800 sen/bushel kepada lebih 1,200 sen/bushel dalam beberapa minggu
• Baja: baja nitrogen (urea, ammonium nitrat), potasy, dan fosfat semuanya melonjak ke paras tertinggi dalam berbilang tahun apabila bekalan Rusia dan Belarus terganggu

Krisis tenaga 2022 kini dianggarkan telah membebankan isi rumah dan perniagaan Eropah dengan beratus-ratus bilion euro dalam kos tenaga tambahan dan menyumbang kepada inflasi tertinggi di Eropah dalam 40 tahun. Ia mencetuskan perubahan politik besar dalam dasar tenaga Eropah — pecutan tenaga boleh diperbaharui, pembangunan infrastruktur import LNG, dan pengurangan kebergantungan kepada bekalan Rusia.

Penormalan harga komoditi (2023-2024): menjelang 2023, kebanyakan komoditi telah berundur dengan ketara daripada puncak 2022. Simpanan gas di Eropah pulih (disokong oleh permintaan yang berkurangan, import Norway dan LNG). Harga minyak stabil. Pasaran pertanian menyesuaikan diri apabila Ukraine menemui laluan eksport alternatif. Tetapi perubahan struktur — peralihan kekal Eropah daripada tenaga Rusia, kos tenaga asas yang lebih tinggi — tetap berterusan.

---

Cara Mengakses Data Harga Komoditi Sejarah

Bagi sesiapa yang ingin mengkaji sejarah harga komoditi, beberapa sumber data percuma dan berkualiti tinggi tersedia:

FRED (Federal Reserve Bank of St. Louis) ialah pangkalan data percuma yang paling berguna untuk harga komoditi sejarah. Ia menempatkan siri yang menjangkau dekad untuk minyak mentah (WTI, Brent), emas, perak, tembaga, aluminium, jagung, gandum, kacang soya, gas asli, dan banyak lagi. Lawati fred.stlouisfed.org dan cari sebarang komoditi. Semua data adalah percuma, boleh dimuat turun, dan kerap dikemas kini.

Data Harga Komoditi Bank Dunia (“Pink Sheet”) diterbitkan setiap bulan dan meliputi kira-kira 70 komoditi sejak 1960. Tersedia secara percuma di worldbank.org/en/research/commodity-markets. Pink Sheet amat berguna untuk perbandingan jangka panjang merentasi komoditi dan untuk komoditi lembut yang tidak diliputi dengan baik dalam sumber data kewangan.

Harga Komoditi Utama IMF (data.imf.org) meliputi komoditi tenaga, logam, dan pertanian secara bulanan. Berguna untuk rujukan harga komoditi yang dipetik oleh IMF.

Macrotrends.net ialah sumber web percuma yang telah memplot harga sejarah untuk minyak mentah, emas, perak, tembaga, gas asli, dan komoditi pertanian dengan anotasi peristiwa utama. Cemerlang untuk penerokaan visual sejarah harga.

CME Group dan ICE menerbitkan data niaga hadapan sejarah, boleh diakses dengan akses percuma/berbayar yang berbeza-beza. Harga penyelesaian sejarah tersedia untuk pengguna berdaftar.

Bloomberg dan Refinitiv menyediakan sejarah harga komoditi yang komprehensif merentasi semua kelas aset tetapi memerlukan langganan berbayar. Standard dalam institusi kewangan dan perdagangan.

Bagi kebanyakan tujuan pendidikan dan analisis, FRED dan World Bank Pink Sheet bersama-sama menyediakan semua yang diperlukan untuk analisis sejarah harga komoditi yang rapi.

---

Soalan Lazim

Apakah pasaran menurun komoditi terpanjang dalam sejarah moden?

Pasaran menurun 1980-an-1990-an dalam komoditi perindustrian dan tenaga berlangsung selama kira-kira 15-20 tahun bergantung pada komoditi (kira-kira 1980-1998 untuk minyak, berakhir dengan palung krisis kewangan Asia). Harga komoditi pertanian sebenar (diselaraskan untuk inflasi) telah berada dalam penurunan jangka sangat panjang sepanjang kebanyakan abad ke-20, terganggu oleh episod lonjakan, apabila penambahbaikan produktiviti mengatasi pertumbuhan penduduk. Emas diniagakan dalam pasaran menurun dari kemuncak 1980 ($850/oz) ke palung 1999 (~$252/oz) — 19 tahun.

Mengapa minyak menjadi negatif pada 2020?

Niaga hadapan minyak mentah WTI diniagakan negatif pada 20 April 2020, kerana kontrak niaga hadapan bulan depan menghampiri penghantaran fizikal dan simpanan minyak AS di Cushing, Oklahoma hampir penuh sepenuhnya. Pemegang kontrak niaga hadapan yang tidak dapat mengambil penghantaran fizikal minyak mentah terpaksa membayar pembeli untuk mengambil kontrak tersebut daripada tangan mereka. Ini merupakan masalah struktur dengan mekanik kontrak niaga hadapan semasa keruntuhan permintaan yang tidak pernah berlaku sebelum ini — bukan isyarat bahawa minyak telah hilang nilai secara kekal.

Bagaimana lonjakan komoditi 2000-an dibandingkan dengan kitaran super sebelumnya?

Kitaran super dipacu China 2000-an boleh dikatakan yang terbesar dalam sejarah moden mengikut magnitud pertumbuhan permintaan daripada satu ekonomi. Peningkatan permintaan China untuk tembaga, keluli, aluminium, dan tenaga mengatasi kesan gabungan lonjakan pembinaan semula pasca-Perang Dunia II dan lonjakan 1970-an. Kelajuan perindustrian China — memampatkan dalam 15 tahun apa yang mengambil masa 50 tahun bagi Eropah dan Amerika Utara — menyebabkan respons penawaran secara konsisten ketinggalan dan mengekalkan harga tinggi selama sedekad penuh.

Bagaimanakah saya mencari data harga komoditi yang menjangkau hingga 1970-an?

FRED (fred.stlouisfed.org) dan World Bank Pink Sheet adalah sumber percuma terbaik untuk data sehingga 1970-an. World Bank Pink Sheet menjangkau hingga 1960 untuk banyak komoditi. Bagi minyak secara khusus, BP Statistical Review of World Energy (kini Energy Institute Statistical Review) menyediakan data harga minyak tahunan sejak 1861. FRED menyediakan harga minyak mentah WTI bulanan dari 1946 dan seterusnya.

Adakah kitaran super komoditi baharu sedang berlaku pada 2020-an?

Ramai penganalisis komoditi dan bank pelaburan berhujah pada 2021 bahawa kitaran super baharu sedang bermula, didorong oleh tiga pendorong permintaan struktur: (1) peralihan tenaga (kenderaan elektrik, turbin angin, simpanan grid memerlukan jumlah tembaga, litium, nikel, kobalt yang sangat besar); (2) kurang pelaburan dalam penawaran semasa pasaran menurun 2012-2020; dan (3) rangsangan infrastruktur pasca-COVID. Kejutan komoditi 2022 (Rusia-Ukraine) memberikan sokongan jangka pendek. Sehingga 2025, gambarannya bercampur — tembaga dan logam peralihan tenaga menghadapi angin pemacu permintaan sekular, tetapi kelemahan sektor hartanah China telah menekan keluli dan bijih besi, menghalang pasaran lembu (bull market) komoditi yang seragam. Tesis kitaran super untuk logam peralihan tenaga kekal sebagai hujah struktur yang serius.

Mengapa harga komoditi pertanian mempunyai corak jangka panjang yang berbeza daripada tenaga dan logam?

Produktiviti pertanian telah bertambah baik secara berterusan melalui inovasi teknologi — varieti lebih baik (Revolusi Hijau), baja dan racun perosak yang dipertingkat, pertanian tepat, pengembangan pengairan. Pertumbuhan produktiviti ini kebanyakannya mengimbangi pertumbuhan penduduk, mengekalkan harga pertanian sebenar dalam trend jangka sangat panjang ke bawah. Tenaga dan logam menghadapi tekanan penyusutan (lombong lebih dalam, gred bijih lebih rendah) yang sebahagian besarnya dielakkan oleh komoditi pertanian kerana tanah boleh digunakan semula. Pengecualiannya ialah kejutan penawaran episodik (cuaca, perang, dasar) yang buat sementara waktu mengatasi trend penambahbaikan produktiviti.

---

Rumusan Utama

• Kitaran super komoditi ialah tempoh 10-20 tahun harga melebihi trend yang mampan didorong oleh perubahan struktur dalam penawaran/permintaan global — berbeza daripada volatiliti harga jangka pendek biasa.
• Kitaran super komoditi 1970-an ditentukan oleh embargo minyak Arab 1973 dan kejutan minyak Revolusi Iran 1979, yang meningkatkan harga minyak empat kali ganda kemudian dua kali ganda, ditambah lonjakan harga makanan yang didorong oleh pembelian bijirin Soviet.
• Pasaran menurun 1980-an-1990-an didorong oleh respons penawaran terhadap harga tinggi 1970-an: pertumbuhan bekalan minyak bukan OPEC (Laut Utara, Alaska), penambahbaikan produktiviti pertanian, dan lebihan bekalan aluminium pasca-Soviet.
• Kitaran super China 2000-an (2001-2011) adalah yang terbesar dalam sejarah moden: tembaga naik 7× kepada $4.60/lb; minyak mencecah $147/tong; bijih besi naik daripada $12 kepada $190/tan — semuanya didorong oleh perindustrian China yang tidak pernah berlaku sebelum ini.
• Krisis kewangan 2008 mencipta kejatuhan komoditi tunggal paling mendadak dalam sejarah moden, dengan minyak jatuh 80% dalam lima bulan dan tembaga kehilangan 70% nilainya; pemulihan adalah sama pantas selepas rangsangan dasar yang besar.
• Pasaran menurun 2012-2020 mencerminkan respons penawaran terhadap harga 2000-an: lonjakan syal AS, gelombang pelaburan perlombongan, dan pertumbuhan China yang perlahan menyebabkan kemerosotan berbilang tahun merentasi tenaga dan logam.
• Kejutan komoditi Rusia-Ukraine 2022 merupakan gangguan bekalan paling ketara sejak 1970-an, menjejaskan minyak, gas, gandum, dan baja secara serentak serta mencetuskan krisis tenaga Eropah terburuk dalam beberapa dekad.
• Data harga komoditi sejarah boleh didapati secara percuma di FRED (fred.stlouisfed.org), World Bank Pink Sheet, dan Harga Komoditi Utama IMF — ini menyediakan data sehingga 1960-an atau lebih awal untuk komoditi utama.

Related Reading

To deepen your understanding of the topics covered in this article, explore these related guides: the supply-demand shifts behind each major price move and the volatility patterns these cycles create for market participants.