Metale nieszlachetne a metale szlachetne: definicje, przykłady i zasady handlu

Definicja metali nieszlachetnych i szlachetnych
Metale nieszlachetne to powszechnie występujące metale przemysłowe — miedź, aluminium, cynk, nikiel, ołów i cyna — które łatwo ulegają korozji lub utlenianiu i są zużywane w dużych ilościach w budownictwie, przemyśle i elektronice. Metale szlachetne to rzadkie, odporne na korozję metale — złoto, srebro, platyna i pallad — cenione za swoją rzadkość, połysk oraz właściwości pieniężne lub przemysłowe. Na rynkach towarowych to rozróżnienie ma kluczowe znaczenie, ponieważ metale nieszlachetne są notowane głównie na London Metal Exchange (LME), natomiast wycena metali szlachetnych odbywa się za pośrednictwem London Bullion Market Association (LBMA), a handel nimi prowadzony jest na giełdzie COMEX. Każda z grup ma inne czynniki kształtujące ceny, łańcuchy dostaw i struktury rynkowe.


Spis treści

  1. Definicje: skąd wywodzą się te terminy
  2. Metale nieszlachetne: “Przemysłowa szóstka”
  3. Metale szlachetne: “Wielka czwórka”
  4. Różnice w handlu: LME vs LBMA vs COMEX
  5. Minerały krytyczne: strefa szara
  6. Dlaczego to rozróżnienie jest ważne: zmienność, łańcuchy dostaw i zastosowania
  7. Najczęściej zadawane pytania
  8. Kluczowe wnioski

Definicje: skąd wywodzą się te terminy

Określenia “nieszlachetny” (ang. base) i “szlachetny” (ang. precious) w klasyfikacji metali wywodzą się z alchemii — średniowiecznego poprzednika współczesnej chemii.

Alchemicy klasyfikowali metale w hierarchii od “nieszlachetnych” do “szlachetnych”. Metale nieszlachetne uważano za materiały gorszej jakości, ponieważ ulegają korozji, utleniają się i reagują ze środowiskiem. Ołów był archetypem metalu nieszlachetnego — ciężki, miękki i łatwo matowiejący. W teorii alchemicznej ołów był materiałem wyjściowym do wielkiego dzieła transmutacji: jeśli udało się zamienić nieszlachetny ołów w szlachetne złoto, osiągnięto cel alchemika.

Metale szlachetne (czasami nazywane “metalami rodzimymi”) uważano za wyższe w hierarchii właśnie dlatego, że są odporne na korozję i utlenianie. Złoto nie rdzewieje. Srebro matowieje (w wyniku reakcji z siarkowodorem w powietrzu), ale nie ulega korozji w taki sam sposób. Platyna i pallad są w większości warunków chemicznie obojętne. Ich trwałość postrzegano jako oznakę doskonałości, dlatego złoto stało się pieniądzem: moneta, która nie koroduje, może być przechowywana przez stulecia bez utraty masy.

Alchemiczne podejście ma swój praktyczny odpowiednik ekonomiczny. Metale nieszlachetne ulegają korozji — są zużywane w reakcjach ze środowiskiem (żelazo rdzewieje, na miedzi tworzy się patyna). Metale szlachetne są trwałe — sztabka złota przechowywana przez 1000 lat nie traci praktycznie nic na swojej wartości. To rozróżnienie właściwości leży u podstaw odmiennych zachowań rynkowych.

Ważna uwaga: Terminy te nie są stosowane w sposób w pełni spójny.

W chemii kategoria “metali szlachetnych” (metali odpornych na utlenianie i korozję) obejmuje złoto, srebro, platynę, pallad, a także osm, iryd, ruten i rod — tzw. metale z grupy platynowców (PGMs). Na rynkach towarowych termin “metale szlachetne” jest używany wyłącznie w odniesieniu do złota, srebra, platyny i palladu — jest to węższy zakres.


Metale nieszlachetne: “Przemysłowa szóstka”

Sześć metali jest powszechnie uznawanych za podstawowe metale nieszlachetne na rynkach towarowych. Wszystkie sześć jest notowanych na London Metal Exchange (LME).

Miedź (Cu)
Najważniejszy ekonomicznie metal nieszlachetny. Wyjątkowa przewodność elektryczna miedzi (ustępująca tylko srebru, ale znacznie tańsza) czyni ją niezbędną w przewodach elektrycznych, silnikach, transformatorach i elektronice. Głównymi producentami są Chile (ok. 27% globalnego wydobycia) i Peru (ok. 11%). Kontrakt na miedź katodową klasy A na LME jest światowym punktem odniesienia cen. Miedź przy cenie ok. 8000–10 000 USD za tonę stanowi znaczną część wartości globalnego handlu metalami nieszlachetnymi. “Dr Copper” (Doktor Miedź) to przydomek odzwierciedlający jej wykorzystanie jako wskaźnika kondycji gospodarki.

Aluminium (Al)
Najbardziej rozpowszechniony metal w skorupie ziemskiej, ale kosztowny w produkcji, ponieważ wytapianie aluminium wymaga ogromnych nakładów energii elektrycznej. Niska masa aluminium sprawia, że jest ono niezbędne w przemyśle lotniczym, motoryzacyjnym (odciążanie konstrukcji), opakowaniowym (puszki, folia) i budownictwie. Chiny produkują około 56% światowego aluminium. Kontrakty na stopy aluminium i aluminium pierwotne na LME są światowymi punktami odniesienia.

Cynk (Zn)
Stosowany głównie do cynkowania stali — powlekania stali warstwą cynku w celu ochrony przed korozją. Stal ocynkowana jest używana w budownictwie (pokrycia dachowe, rynny), nadwoziach samochodowych i sprzęcie AGD. Około 60% cynku trafia do cynkowania. Chiny i Australia są największymi producentami cynku z wydobycia. Cynk jest trzecim najczęściej zużywanym metalem na świecie po żelazie/stali i aluminium.

Nikiel (Ni)
Wykorzystywany w stali nierdzewnej (ok. 65–70% popytu na nikiel) oraz coraz częściej w akumulatorach do pojazdów elektrycznych (jako materiał katodowy w technologii NMC i NCA). Indonezja jest największym producentem niklu na świecie (ok. 48% globalnego wydobycia) — pozycja ta została osiągnięta dzięki agresywnym inwestycjom w procesy HPAL w latach 20. XXI wieku. Nikiel był świadkiem jednego z najbardziej dramatycznych wydarzeń na rynku towarowym ostatnich lat: tzw. short squeeze na nikiel na LME w marcu 2022 roku, kiedy ceny chwilowo osiągnęły 100 000 USD za tonę, co doprowadziło do zawieszenia handlu i anulowania transakcji przez LME.

Ołów (Pb)
Stosowany głównie w akumulatorach kwasowo-ołowiowych — akumulatorach rozruchowych w każdym pojeździe spalinowym. W miarę jak pojazdy elektryczne zastępują pojazdy spalinowe, popyt na ołów do akumulatorów może z czasem spadać. Jednak akumulatory kwasowo-ołowiowe pozostają zdecydowanie najtańszą formą magazynowania energii i są wykorzystywane w systemach zasilania awaryjnego, wózkach widłowych i infrastrukturze telekomunikacyjnej. Ołów jest również wysoce recyklingowalny — ołów wtórny (z recyklingu) odpowiada za około 85% całkowitej podaży ołowiu na rynkach rozwiniętych.

Cyna (Sn)
Używana głównie w lutowiu elektronicznym — metalu łączącym komponenty z płytkami drukowanymi. Cyna jest używana w praktycznie każdym urządzeniu elektronicznym. Indonezja i Chiny są największymi producentami. Cyna jest najmniejszym metalem nieszlachetnym na LME pod względem wolumenu, ale ma wysoką wartość za tonę (zazwyczaj ok. 25 000–30 000 USD).


Metale szlachetne: “Wielka czwórka”

Złoto (Au)
Właściwością definiującą złoto jest trwałość — nie koroduje ani nie matowieje w żadnych normalnych warunkach. Ta cecha sprawiła, że złoto było najbardziej zaufanym metalem monetarnym przez tysiąclecia, a banki centralne nadal trzymają złoto jako część rezerw dewizowych (globalne rezerwy złota banków centralnych wynoszą łącznie ok. 35 000 ton). Zastosowania przemysłowe złota — głównie w elektronice (druty do bondingu, platerowanie styków w półprzewodnikach) — konsumują ok. 10–15% rocznego popytu. Reszta to biżuteria (50%) i inwestycje (35%). Złoto jest wyceniane dwa razy dziennie w Londynie poprzez LBMA Gold Price Auction (fixing AM i PM). Kontrakty terminowe na złoto na COMEX (ticker: GC) są głównym narzędziem hedgingowym.

Srebro (Ag)
Srebro łączy cechy metali nieszlachetnych i szlachetnych. Jest najlepszym przewodnikiem elektrycznym spośród wszystkich pierwiastków, co czyni je niezastąpionym w zaawansowanych zastosowaniach elektrycznych — pasty srebrne w ogniwach fotowoltaicznych, styki w przełącznikach, ścieżki przewodzące w elektronice. Zastosowania przemysłowe odpowiadają za około 59% popytu na srebro (dane z 2024 r.), a reszta dzieli się na biżuterię, monety i inwestycje. Srebro jest znacznie tańsze od złota (stosunek ceny złota do srebra wynosi zazwyczaj 70–90:1), co czyni je “przystępnym metalem szlachetnym” na rynkach inwestycyjnych. Kontrakty terminowe na srebro na COMEX (ticker: SI) są głównym instrumentem pochodnym.

Platyna (Pt)
Najważniejszym przemysłowym zastosowaniem platyny są samochodowe katalizatory, w których utlenia ona szkodliwe gazy spalinowe (CO, węglowodory i NOx) z silników Diesla. Republika Południowej Afryki odpowiada za około 70–75% światowego wydobycia platyny — ta koncentracja geograficzna tworzy znaczne ryzyko dostaw. Platynę wykorzystuje się również w biżuterii (szczególnie w Japonii i Chinach) oraz w wodorowych ogniwach paliwowych (katalizator elektrolizera i ogniwa paliwowego). Kontrakty terminowe na platynę na NYMEX (ticker: PL) są głównym instrumentem pochodnym.

Pallad (Pd)
Pallad jest blisko spokrewniony z platyną (oba są metalami z grupy platynowców, PGM), ale obsługuje inny główny rynek: pallad trafia do katalizatorów silników benzynowych, a nie dieslowskich. Rosja jest największym producentem palladu na świecie (Norilsk Nickel odpowiada za ok. 40% globalnej podaży), przy czym RPA jest istotnym producentem wtórnym. Ekstremalny wzrost cen palladu (z ok. 500 USD za uncję w 2018 r. do ponad 2900 USD za uncję w 2022 r.) wynikał z ograniczonej podaży z Rosji i gwałtownego wzrostu popytu ze strony producentów samochodów zaostrzających zgodność z normami emisji. Kontrakty terminowe na pallad na NYMEX (ticker: PA) są głównym instrumentem pochodnym.


Różnice w handlu: LME vs LBMA vs COMEX

Struktura giełdowa metali nieszlachetnych i metali szlachetnych jest całkowicie odmienna, co ma znaczenie dla sposobu ustalania cen i przeprowadzania handlu fizycznego.

London Metal Exchange (LME) — Metale nieszlachetne:

LME jest globalnym punktem odniesienia dla wszystkich sześciu metali nieszlachetnych. Prowadzi unikalną kombinację:
– Parkietu transakcyjnego (jednego z ostatnich na świecie) dla odkrywania cen między biurami
– Handlu elektronicznego (platforma LME Select)
– Rynku telefonicznego obsługiwanego między firmami członkowskimi

Ceny LME są ustalane poprzez proces dziennego oficjalnego ustalania cen w określonych godzinach podczas sesji giełdowych. Te oficjalne ceny (spready kupna/sprzedaży dla kontraktów typu spot i 3-miesięcznych) są wykorzystywane jako ceny referencyjne w fizycznych kontraktach dostaw na całym świecie.

Kontrakty na metale nieszlachetne na LME mają ruchome daty wykonania (prompt dates) — każdy dzień roboczy może być datą dostawy metalu LME. Różni się to od większości kontraktów terminowych na towary, które mają stałe miesiące dostawy. Ruchoma struktura LME odzwierciedla rzeczywistość fizycznej dostawy metalu: użytkownicy mogą potrzebować metalu w dowolnym dniu, a nie tylko na koniec miesiąca kalendarzowego.

LME utrzymuje globalną sieć zatwierdzonych magazynów (w Rotterdamie, Singapurze, Baltimore, Detroit i wielu innych miejscach), w których można przechowywać metal z certyfikatem LME. Warrant magazynowy LME stanowi tytuł własności do metalu w magazynie.

LBMA (London Bullion Market Association) — Metale szlachetne:

Wycena złota i srebra nie odbywa się na giełdzie z parkietem. LBMA prowadzi codzienne procesy aukcyjne dla ustalania cen złota i srebra:
– LBMA Gold Price: Dwa razy dziennie (AM i PM), administrowane przez ICE Benchmark Administration (IBA). Zazwyczaj w USD za uncję trojańską.
– LBMA Silver Price: Raz dziennie, również administrowane przez IBA.

Są to aukcje rozliczeniowe rynku pozagiełdowego (OTC) z udziałem dużych banków członkowskich LBMA (w tym HSBC, Goldman Sachs, JPMorgan, UBS, Barclays). Złoto fizyczne jest przedmiotem obrotu w sztabkach Good Delivery o wadze 400 uncji trojańskich; srebro w sztabkach o wadze 1000 uncji trojańskich, oba podlegają standardom czystości i jakości LBMA.

COMEX (CME Group) — Kontrakty terminowe na metale szlachetne:

COMEX jest głównym miejscem obrotu kontraktami terminowymi na wszystkie cztery metale szlachetne:
– Złoto (GC): 100 uncji trojańskich, wyceniane w USD
– Srebro (SI): 5000 uncji trojańskich, wyceniane w USD
– Platyna (PL): 50 uncji trojańskich, wyceniane w USD
– Pallad (PA): 100 uncji trojańskich, wyceniane w USD

Kontrakty terminowe na metale szlachetne na COMEX są wykorzystywane głównie do zabezpieczania ekspozycji cenowej i inwestycji finansowych. Fizyczna dostawa jest możliwa (COMEX utrzymuje zatwierdzone skarbce w Nowym Jorku), ale zdecydowana większość kontraktów na COMEX jest rolowana lub zamykana przed terminem dostawy.

Relacja LBMA-COMEX:

Ceny kontraktów terminowych COMEX i ceny fizyczne LBMA zmieniają się w podobnym tempie, ale nie są identyczne. Spread między kontraktami terminowymi COMEX a ceną spot LBMA nazywany jest EFP (Exchange for Physical) — jest to miara kosztu konwersji między kontraktami terminowymi a pozycjami fizycznymi. W okresach stresu rynkowego (jak w marcu 2020 roku w przypadku złota, kiedy ceny złota fizycznego i kontraktów terminowych rozjechały się o nawet 50 USD za uncję), spready te mogą drastycznie wzrosnąć.


Minerały krytyczne: strefa szara

Minerały krytyczne — kobalt, lit, pierwiastki ziem rzadkich, grafit, mangan — są wydobywane z ziemi (co czyni je “twardymi” towarami) i nie mają nic wspólnego z rolnictwem (co jasno wyklucza je z “miękkich” towarów). Jednak nie pasują one łatwo do taksonomii metali nieszlachetnych/szlachetnych.

Czy są to metale nieszlachetne?

Nie w tradycyjnym sensie LME. LME handluje sześcioma metalami nieszlachetnymi (miedź, aluminium, cynk, nikiel, ołów, cyna) oraz kobaltem. Ale lit i pierwiastki ziem rzadkich nie są produktami LME. Nie są szeroko klasyfikowane jako “metale nieszlachetne” w tradycyjnej terminologii rynku towarowego.

Czy są to metale szlachetne?

Nie. Nie są ani rzadkie (lit jest 25. najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem), ani odporne na korozję, ani historycznie wykorzystywane jako pieniądz.

Gdzie się mieszczą?

Zajmują odrębną klasyfikację, która wyłoniła się głównie po 2010 roku: minerały krytyczne lub metale strategiczne bądź metale technologiczne. Terminy te odzwierciedlają ich kluczowe znaczenie dla określonych zastosowań strategicznych (obronność, czysta energia, elektronika), a nie ich właściwości w tradycyjnym podziale na nieszlachetne/szlachetne.

Oznaczenie polityczne ma znaczenie: amerykańska ustawa IRA (Inflation Reduction Act), unijny akt o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act) i podobne ramy krajowe stworzyły prawne definicje “minerałów krytycznych”, które określają, które łańcuchy dostaw otrzymują dotacje i gdzie obowiązują umowy o wolnym handlu. Kobalt, lit i metale ziem rzadkich są wyraźnie wymienione w tych ramach.

Dla uczestników rynku towarowego kluczowe jest to, że minerały krytyczne nie mają tak głębokich i płynnych rynków terminowych, jak metale nieszlachetne i szlachetne. Odkrywanie cen odbywa się często poprzez transakcje OTC, usługi oceny cen (Fastmarkets, Benchmark Mineral Intelligence w przypadku litu) lub — w przypadku kobaltu — stosunkowo płytki rynek LME uzupełniony wycenami wodorotlenku i siarczanu kobaltu w systemie OTC.


Dlaczego to rozróżnienie jest ważne: zmienność, łańcuchy dostaw i zastosowania

Rozróżnienie na metale nieszlachetne i szlachetne nie jest jedynie akademickie. Ma praktyczne konsekwencje dla nabywców towarów, menedżerów łańcucha dostaw i specjalistów logistyki.

Różne profile zmienności:

Metale nieszlachetne są napędzane głównie przez cykle popytu przemysłowego. Gdy globalna aktywność produkcyjna zwalnia, ceny miedzi, aluminium i cynku spadają. Gdy przyspiesza — rosną. Metale szlachetne — szczególnie złoto — są napędzane przez czynniki finansowe i monetarne: realne stopy procentowe (złoto spada, gdy stopy realne rosną), siłę dolara (złoto zazwyczaj spada, gdy dolar się umacnia) i apetyt na ryzyko (złoto rośnie, gdy inwestorzy szukają bezpieczeństwa).

Srebro jest wyjątkiem: reaguje zarówno na popyt przemysłowy (jak metal nieszlachetny), jak i nastroje finansowe/monetarne (jak metal szlachetny). Ta dwojaka natura czyni srebro bardziej zmiennym niż czyste metale przemysłowe czy czyste metale monetarne.

Różne profile ryzyka łańcucha dostaw:

Metale nieszlachetne są pozyskiwane z wielu krajów, choć poszczególne metale mają ryzyka koncentracji (Chile w przypadku miedzi, Indonezja w przypadku niklu). Metale szlachetne mają bardziej skoncentrowaną podaż: RPA w przypadku platyny (70–75%), Rosja w przypadku palladu (40%), Australia/Chiny w przypadku złota (główni producenci).

Różne narzędzia hedgingowe:

Nabywcy fizyczni metali nieszlachetnych zazwyczaj zabezpieczają się poprzez LME, używając kontraktów terminowych forward i opcji odnoszących się do oficjalnych cen LME. Nabywcy fizyczni metali szlachetnych — jubilerzy, producenci elektroniki, producenci paneli słonecznych — używają kontraktów forward OTC opartych na cenach LBMA oraz kontraktów terminowych COMEX do zabezpieczania ryzyka.

Różnica w kredytowaniu i zabezpieczeniach:

Warrants (warrancie) magazynowe LME to fizyczne dokumenty własności, które mogą być finansowane (zastawiane jako zabezpieczenie kredytów). Nazywa się to finansowaniem metali i jest główną działalnością banków handlujących towarami. Złoto LBMA jest podobnie wykorzystywane jako zabezpieczenie, co odzwierciedla status złota jako aktywa rezerwowego. Metale nieszlachetne w magazynach LME mogą być finansowane; towary rolne (soft commodities) nie mają takiej możliwości.


Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest różnica między metalami nieszlachetnymi a szlachetnymi?

Metale nieszlachetne (miedź, aluminium, cynk, nikiel, ołów, cyna) to powszechne metale przemysłowe, które łatwo ulegają korozji lub utlenianiu i są przedmiotem obrotu w dużych wolumenach dla potrzeb produkcji i budownictwa. Metale szlachetne (złoto, srebro, platyna, pallad) są rzadsze, odporne na korozję i cenione za cele monetarne, inwestycyjne i przemysłowe. Metale nieszlachetne są notowane głównie na LME; ceny metali szlachetnych są ustalane przez LBMA, a handel nimi odbywa się w ramach kontraktów terminowych na COMEX.

Dlaczego nazywa się je metalami “nieszlachetnymi”?

Termin ten pochodzi z alchemii — alchemicy klasyfikowali metale w hierarchii od “nieszlachetnych” (gorszych, reaktywnych) do “szlachetnych” (lepszych, obojętnych). Ołów był archetypowym metalem nieszlachetnym, ponieważ matowieje i reaguje ze środowiskiem. Złoto było archetypowym metalem szlachetnym, ponieważ nie koroduje. Celem alchemicznym była transmutacja metali nieszlachetnych w złoto. Terminy te przetrwały w chemii i na rynkach towarowych.

Na jakiej giełdzie notowane są metale nieszlachetne?

Wszystkie sześć głównych metali nieszlachetnych — miedź, aluminium, cynk, nikiel, ołów i cyna — jest notowanych na London Metal Exchange (LME). Ceny LME są ustalane podczas codziennych sesji transakcyjnych i wykorzystywane jako ceny referencyjne w fizycznych kontraktach dostaw na całym świecie. LME handluje również kobaltem (minerałem krytycznym). Metale nieszlachetne są również notowane na COMEX (szczególnie miedź) oraz na giełdach regionalnych w Chinach (Shanghai Futures Exchange, SHFE).

Gdzie ustalane są ceny metali szlachetnych?

Ceny spot złota i srebra są ustalane w procesie codziennej aukcji LBMA w Londynie (LBMA Gold Price dwa razy dziennie; LBMA Silver Price raz dziennie). Ceny kontraktów terminowych dla wszystkich czterech metali szlachetnych (złoto, srebro, platyna, pallad) są ustalane na COMEX (część CME Group) w Nowym Jorku. Spread między kontraktami terminowymi COMEX a cenami fizycznymi LBMA to EFP (Exchange for Physical).

Czy kobalt i lit to metale nieszlachetne?

Kobalt i lit nie są tradycyjnie klasyfikowane jako metale nieszlachetne ani szlachetne. Kobalt jest notowany na LME, ale nie jest jednym z sześciu tradycyjnych metali nieszlachetnych. Lit nie jest notowany na LME. Oba są klasyfikowane jako “minerały krytyczne” — jest to oznaczenie wynikające z polityki, odzwierciedlające ich strategiczne znaczenie dla akumulatorów i czystej energii, a nie kategoria tradycyjnego rynku towarowego.

Czy srebro to metal nieszlachetny czy szlachetny?

Srebro jest klasyfikowane jako metal szlachetny, a nie nieszlachetny — jest rzadkie, odporne na korozję (matowieje pod wpływem siarkowodoru w atmosferze, ale nie koroduje strukturalnie) i historycznie służyło celom monetarnym i inwestycyjnym. Jednak popyt przemysłowy na srebro stanowi obecnie około 59% całkowitego popytu (stan na 2024 r.), co czyni je behawioralnie podobnym do metalu nieszlachetnego pod względem wrażliwości na aktywność przemysłową. Ta dwojaka natura czyni srebro jednym z najbardziej złożonych towarów pod względem czynników kształtujących ceny.


Kluczowe wnioski

Powiązane Lektury

Aby pogłębić wiedzę na tematy omówione w tym artykule, zapoznaj się z tymi powiązanymi przewodnikami: the industrial metal that dominates LME trading volumes, a classic precious metals indicator that tracks relative value i the parallel category defined by physical extraction and scarcity.

Understanding Commodities
Napisane przez
↑ Powrót na górę
Understanding Commodities

Understanding Commodities to darmowa, neutralna platforma edukacyjna wyjaśniająca mechanizmy funkcjonowania globalnych rynków towarowych – z myślą o importerach, eksporterach, firmach z sektora rolno-spożywczego i producentach. Każdy poradnik pisany jest z perspektywy biznesowej, a nie giełdowej. Bez pośredników. Bez ukrytych celów. Bez żargonu.

Continue Reading

More guides from Understanding Commodities

Łańcuch dostaw pszenicy

Jak działa łańcuch dostaw pszenicy? Od pola do młyna — siew, żniwa, klasyfikacja, elewatory zbożowe, transport kolejowy, terminale eksportowe w...

Read article →

Top silver-producing countries: 2024 rankings and market analysis

Definicja produkcji srebra Srebro jest metalem szlachetnym wydobywanym głównie jako produkt uboczny przy wydobyciu miedzi, cynku, ołowiu i złota, a...

Read article →

Ryzyko cen towarów: definicja, rodzaje i sposoby zabezpieczenia

Wyjaśnienie ryzyka cen towarów: cztery typy, asymetria nabywca-producent, hedging finansowy za pomocą kontraktów futures i swapów, hedging operacyjny oraz definicja...

Read article →

Choose language